"Nie" z wyrazami

Niepowiem czy nie powiem?

Poprawna forma to nie powiem – osobno. Zapis „niepowiem” jest błędny.

Dlaczego osobno?

„Powiem” to forma czasu przyszłego czasownika powiedzieć. Czasowniki piszemy z „nie” rozdzielnie we wszystkich formach – czasu teraźniejszego, przeszłego, przyszłego i w trybie przypuszczającym: nie powiem, nie powiedział, nie powiedziałabym, nie mów.

„Nie powiem” jako wtrącenie

W mowie potocznej wyrażenie „nie powiem” często znaczy „przyznaję, trzeba uczciwie przyznać”. Pełni wtedy funkcję wtrącenia i oddzielamy je przecinkami:

  • Obiad był, nie powiem, bardzo smaczny.
  • Ładnie tu, nie powiem.

W tym znaczeniu też piszemy osobno.

Przykłady użycia

  • Nie powiem nikomu, obiecuję.
  • Tego ci nie powiem przez telefon.
  • Nie powiem, żebym był zachwycony tym pomysłem.

Uwaga na rzeczownik

Łącznie piszemy rzeczowniki odczasownikowe: niepowiedzenie (niepowiedzenie prawdy). Ta sama zasada dotyczy przymiotnika niewypowiedziany – w znaczeniu „taki, którego nie da się wyrazić słowami” (niewypowiedziana radość).

Inne formy czasownika – też osobno

Rozdzielnie piszemy również formy od czasownika niedokonanego mówić i od pokrewnych czasowników z przedrostkami: nie mówię, nie wypowiem się, nie odpowiem, nie opowiedział. Przedrostek niczego tu nie zmienia – to wciąż czasowniki.

Jak zapamiętać?

„Nie powiem” to deklaracja milczenia – a milczące słowa stoją od siebie z daleka. Czasownik i „nie” zawsze rozdziela spacja.