"Nie" z wyrazami

Niektórzy czy nie którzy?

Poprawna forma to niektórzy – łącznie, przez „ó” i „rz”. Zapisy „nie którzy”, „niekturzy” i „niektóży” są błędne.

Dlaczego łącznie?

„Niektóry” to zaimek nieokreślony – jeden wyraz, w którym „nie” dawno zrosło się z „który”. Nie zaprzecza on niczemu, tylko wskazuje część jakiejś grupy. Tak samo łącznie piszemy inne zaimki tego typu: niekiedy, niejeden, nieco, niejaki.

Skąd „ó” i „rz”?

Pisownia zgadza się z wyrazem który. „Ó” jest tu niewymienne i trzeba je zapamiętać. „Rz” w formie którzy powstaje z wymiany „r” – tak samo jak w dobry – dobrzy czy mądry – mądrzy. Skoro w podstawowej formie słychać „r”, w liczbie mnogiej piszemy „rz”, a nie „ż”.

Odmiana

  • niektóry, niektóra, niektóre
  • niektórzy – o osobach rodzaju męskoosobowego lub o grupie mieszanej
  • niektórych, niektórym, niektórymi

O kobietach, zwierzętach i rzeczach mówimy niektóre: niektóre koleżanki, niektóre psy.

Przykłady użycia

  • Niektórzy pasażerowie czekali na peronie ponad godzinę.
  • Nie wszyscy się zgodzili – niektórzy głosowali przeciw.
  • Niektóre zadania były łatwiejsze, niż się spodziewałam.

A „co niektórzy”?

W mowie potocznej często słychać połączenie co niektórzy – o kilku osobach, zwykle z nutą ironii. Tu „co” piszemy osobno, ale „niektórzy” – nadal łącznie.

Jak zapamiętać?

„Niektórzy” to nie zaprzeczenie, tylko „kilku z wielu”. Skoro „nie” niczego nie neguje, jest częścią wyrazu – tak jak w niekiedy.