"Nie" z wyrazami

Nieco czy nie co?

Poprawna forma to nieco – łącznie. Zapis „nie co” jest błędny, gdy chodzi o znaczenie „trochę, odrobinę”.

Dlaczego łącznie?

„Nieco” to samodzielny wyraz o własnym znaczeniu: trochę, w niewielkim stopniu. Nie jest zaprzeczeniem zaimka „co” – nie da się go rozłożyć na „nie” i „co” bez utraty sensu. Dlatego zapisujemy go jako jedno słowo, podobnie jak niewiele, niekiedy czy nieraz.

Jak się używa „nieco”?

Najczęściej łączy się ze stopniem wyższym przymiotników i przysłówków albo z czasownikami:

  • nieco lepszy, nieco dłużej, nieco taniej
  • nieco się spóźnić, nieco odpocząć
  • w utartym wyrażeniu co nieco – „trochę, niewiele” (wiem co nieco o historii)

Przykłady użycia

  • Pociąg przyjechał nieco później, niż zapowiadano.
  • Ta kurtka jest nieco za duża w ramionach.
  • Po obiedzie wszyscy poczuli się nieco senni.

Kiedy jednak „nie co”?

Osobny zapis pojawia się tylko wtedy, gdy „nie” zaprzecza całemu wyrażeniu z zaimkiem „co”, np. co dzień, co roku. Wtedy „nie” i „co” należą do różnych części zdania:

  • Taka okazja trafia się nie co dzień.
  • Festiwal odbywa się nie co roku, tylko co dwa lata.

W tych zdaniach nie da się podstawić słowa „trochę” – to najlepszy sprawdzian.

Jak zapamiętać?

Podstaw „trochę”. Jeśli pasuje (trochę później), piszesz nieco łącznie. Jeśli nie pasuje, a po „co” stoi inny wyraz (nie co dzień), piszesz osobno.