Poprawna forma to niemały – łącznie. „Nie” z przymiotnikami w stopniu równym piszemy razem, a zapis „nie mały” jest uzasadniony tylko w przeciwstawieniu.
Co znaczy „niemały”?
To nie tylko zaprzeczenie słowa „mały”. „Niemały” oznacza dość duży, spory, znaczny – i często ma wydźwięk podkreślający: niemały wysiłek, niemała suma, niemałe zaskoczenie. Właśnie dlatego, że tworzy nowe znaczenie, zapisujemy je jako jeden wyraz.
Przykłady użycia
- Remont kosztował nas niemałe pieniądze.
- Ku niemałemu zdziwieniu wszystkich wygrał turniej.
- To niemała sztuka pogodzić pracę z nauką.
Kiedy „nie mały” osobno?
Gdy „nie” zaprzecza przymiotnikowi po to, by przeciwstawić mu inne określenie:
- To był nie mały, lecz ogromny sukces.
- Kupiliśmy psa nie małego, tylko średniej wielkości.
Bez spójnika przeciwstawnego takie zdanie traci sens – i wtedy piszemy łącznie.
Stopień wyższy – osobno
Formy stopnia wyższego i najwyższego piszemy z „nie” rozdzielnie: nie mniejszy, nie najmniejszy. Porównaj: niemały kłopot, ale kłopot nie mniejszy niż poprzedni.
Przysłówek „niemało”
Łącznie piszemy też przysłówek: niemało (Niemało się nachodziłem, zanim znalazłem ten sklep).
Jak zapamiętać?
Zamień „niemały” na „spory”. Jeśli sens zdania się nie zmienia, piszesz łącznie – bo jeden wyraz zastąpiłeś jednym wyrazem.
