"Nie" z wyrazami

Niedawno czy nie dawno?

Poprawna forma to niedawno – łącznie. Zapis „nie dawno” jest błędny w zdaniach typu niedawno wróciłem.

Dlaczego łącznie?

„Dawno” to przysłówek utworzony od przymiotnika dawny. Przysłówki odprzymiotnikowe łączymy z „nie” w jeden wyraz, tak samo jak przymiotniki, od których pochodzą:

  • dawny – niedawny – niedawno
  • daleki – niedaleki – niedaleko
  • drogi – niedrogi – niedrogo

„Niedawno” ma własne znaczenie: „krótko przed chwilą obecną, w nieodległej przeszłości”. To kolejny sygnał, że mamy do czynienia z jednym wyrazem.

Przykłady użycia

  • Niedawno przeprowadziliśmy się na wieś.
  • Ten sklep otwarto całkiem niedawno.
  • Jeszcze niedawno nikt nie słyszał o tym zespole.

Przymiotnik „niedawny”

Tak samo piszemy przymiotnik: niedawne wydarzenia, w niedawnej przeszłości, do niedawna. To ostatnie wyrażenie też zapisujemy z łącznym „niedawna”: do niedawna pracowała w szkole.

Uwaga: „nie dawniej niż”

Stopień wyższy przysłówka piszemy z „nie” osobno: nie dawniej niż tydzień temu. Porównaj: widziałem go niedawno, ale widziałem go nie dawniej niż wczoraj. Reguła jest ta sama co przy przymiotnikach: niedobry, ale nie lepszy.

Jak zapamiętać?

Zamień „niedawno” na ostatnio albo przed chwilą. Skoro zastępuje je jeden wyraz, samo też jest jednym wyrazem.