"Nie" z wyrazami

Nie wiedza czy niewiedza?

Poprawna forma to niewiedza – łącznie, gdy chodzi o brak wiedzy. Zapis osobny „nie wiedza” jest błędny, ale uwaga: bardzo podobnie wygląda czasownik nie wiedzą, który piszemy osobno.

„Niewiedza” – rzeczownik, łącznie

„Nie” z rzeczownikami piszemy razem: niewiedza, nieuwaga, niepewność. Taki wyraz nazywa samodzielne zjawisko – tu stan, w którym czegoś się nie wie.

  • Z niewiedzy popełnił kilka poważnych błędów.
  • Niewiedza nie zwalnia z odpowiedzialności.
  • Kampania ma walczyć z niewiedzą na temat zdrowego odżywiania.

„Nie wiedzą” – czasownik, osobno

Forma wiedzą to 3. osoba liczby mnogiej czasownika wiedzieć (oni wiedzą). Z czasownikami „nie” piszemy osobno:

  • Uczniowie nie wiedzą, kiedy będzie sprawdzian.
  • Rodzice jeszcze o niczym nie wiedzą.

Zwróć uwagę na końcówkę: rzeczownik to niewiedza (z „a”), czasownik to nie wiedzą (z „ą”).

Kiedy rzeczownik osobno?

Tylko w przeciwstawieniu: Zawiodła go nie wiedza, lecz pamięć. Tu „nie” zaprzecza jednemu rzeczownikowi, by za chwilę wskazać inny.

Odmiana

niewiedza, niewiedzy, niewiedzę, niewiedzą, o niewiedzy. Liczby mnogiej się nie używa. Zauważ, że narzędnik (z) niewiedzą brzmi tak samo jak czasownik nie wiedzą – o pisowni decyduje wtedy tylko sens zdania.

Jak zapamiętać?

Zapytaj: co? czy co robią? Jeśli co? – to rzeczownik niewiedza, piszesz łącznie. Jeśli co robią? – to czasownik nie wiedzą, piszesz osobno.