Poprawna forma to nie potrafię – osobno i z „ę” na końcu. Zapisy „niepotrafię” i „nie potrafie” są błędne.
Dlaczego osobno?
„Potrafię” to osobowa forma czasownika potrafić. Partykułę „nie” z czasownikami piszemy zawsze rozdzielnie – z wyjątkiem kilku czasowników, które bez „nie” nie istnieją (nienawidzić, niepokoić). „Potrafić” działa normalnie, więc: nie potrafię, nie potrafi, nie potrafiliśmy.
Druga pułapka: „ę” na końcu
W szybkiej wymowie końcowe „ę” brzmi często jak „e”. W piśmie trzeba je jednak zachować, bo odróżnia ono osobę:
- ja nie potrafię – 1. osoba, z „ę”
- on nie potrafi – 3. osoba, bez końcówki „-e”
Zapis „nie potrafie” nie odpowiada żadnej formie – to po prostu zgubione „ę”.
Pełna odmiana
nie potrafię, nie potrafisz, nie potrafi, nie potrafimy, nie potraficie, nie potrafią; czas przeszły nie potrafiłem, nie potrafiła, nie potrafili.
Przykłady użycia
- Nie potrafię sobie wyobrazić lata bez morza.
- Przepraszam, nie potrafię odpowiedzieć na to pytanie.
- Dzieci nie potrafiły usiedzieć w miejscu.
Rzeczowniki i przymiotniki – łącznie
Rzeczowniki i przymiotniki o podobnym znaczeniu piszemy łącznie, bo są rzeczownikami i przymiotnikami: nieumiejętny, nieporadny, nieporadność. Rozdzielnie zostaje tylko czasownik.
Jak zapamiętać?
Postaw obok siebie trzy zdania: nie mogę, nie umiem, nie potrafię. Wszystkie wyrażają to samo, wszystkie piszemy osobno – a tylko ostatnie ma na końcu ogonek.
