"Nie" z wyrazami

Nie chciałbym czy niechciałbym?

Poprawna forma to nie chciałbym – „nie” osobno, „chciałbym” łącznie. W tym wyrażeniu kryją się dwie pułapki naraz.

Pułapka pierwsza: „nie” osobno

„Chciałbym” to forma czasownika chcieć w trybie przypuszczającym. „Nie” z czasownikami piszemy rozdzielnie, więc: nie chciałbym, nie chciałabyś, nie chcielibyśmy.

Pułapka druga: „-bym” łącznie

Cząstkę trybu przypuszczającego -by wraz z końcówkami osobowymi (-bym, -byś, -byśmy, -byście) piszemy łącznie z czasownikiem w formie osobowej:

  • chciałbym, chciałabym
  • zrobiłbyś, zrobiłabyś
  • poszlibyśmy

Zapis „chciał bym” jest błędny.

Kiedy „bym” stoi osobno?

Cząstka może się przesunąć i przyłączyć do innego wyrazu – wtedy piszemy ją z tym wyrazem: Tego bym nie chciał, Ja bym to zrobił inaczej. Nigdy natomiast nie dołączamy jej do „nie”: Ja bym nie chciał, a nie „Ja niebym chciał”.

Przykłady użycia

  • Nie chciałbym ci przeszkadzać.
  • Nie chciałabym tam mieszkać na stałe.
  • Nie chcielibyśmy, żeby sprawa się przeciągała.

Ta sama zasada dotyczy wszystkich czasowników w trybie przypuszczającym: nie poszedłbym, nie zrobiłabyś, nie wiedzielibyśmy.

Jak zapamiętać?

„Nie” zawsze trzyma się z daleka od czasownika, a „-bym” zawsze się do niego przykleja: nie │ chciałbym.