Poprawna forma to nie bierz – osobno i przez „rz”. Zapisy „niebierz”, „nie biesz” i „nie bież” są błędne.
Dlaczego osobno?
„Bierz” to tryb rozkazujący czasownika brać. „Nie” z czasownikami piszemy rozdzielnie we wszystkich formach – także w trybie rozkazującym: nie idź, nie mów, nie bierz.
Dlaczego „rz”?
Na końcu wyrazu słyszymy [sz], bo głoska traci dźwięczność. Żeby rozstrzygnąć pisownię, trzeba sięgnąć do innych form czasownika. W wyrazach z tej rodziny pojawia się „r”:
- brać, biorę, biorą – słychać „r”
- bierze, bierzesz – tu stoi „rz”
Wymiana „rz” na „r” to najpewniejszy sygnał, że piszemy „rz”. Skoro jest biorę, jest też bierz.
Wszystkie formy trybu rozkazującego
- bierz / nie bierz
- bierzmy / nie bierzmy
- bierzcie / nie bierzcie
Przykłady użycia
- Nie bierz tego do siebie, on tak ma.
- Nie bierz parasola, ma być słonecznie.
- Nie bierzcie więcej, niż zdołacie zjeść.
Uwaga na przedrostki
Ta sama pisownia obowiązuje w czasownikach przedrostkowych: zabierz, wybierz, odbierz, nie zabieraj. Przedrostek nie zmienia ani „rz”, ani rozdzielnej pisowni z „nie”: nie wybieraj, nie odbieraj.
Jak zapamiętać?
Dwa pytania, dwie odpowiedzi. Czy to czasownik? Tak – więc „nie” osobno. Czy słychać gdzieś „r”? Tak, w biorę – więc „rz”.
