Krótkie dyktando dla uczniów klasy pierwszej, którzy dopiero poznają dwuznak „ch” i literę „h”. Zdania są proste i krótkie, a trudne wyrazy należą do słownictwa, które dziecko zna z domu i szkoły. Tekst można podzielić na dwie części i dyktować w dwa kolejne dni.
Tekst dyktanda
Chomik Hubert
Ola ma chomika. Chomik ma na imię Hubert. Jest mały, rudy i puchaty. Mieszka w klatce przy oknie. Rano Ola daje mu chleb i kawałek marchewki. Sama pije ciepłą herbatę z mamą. Po śniadaniu idzie na dwór. Jeździ na hulajnodze wokół domu. Na huśtawce siedzi jej brat Michał. Nad dachem płyną białe chmury. Na płot usiadła mucha. Michał macha do niej ręką. Potem dzieci grają w piłkę i głośno się śmieją. Po obiedzie Michał buduje z klocków wysoki dom z czerwonym dachem. Ola pomaga mu i podaje klocki. Wieczorem wracają do domu. Hubert już nie śpi. Biega w kółku i chrupie ziarno. Ola głaszcze go po uchu. Tata czyta dzieciom bajkę o dzielnym harcerzu. W pokoju jest cicho i ciepło. Ola szepcze: – Dobranoc, Hubercie!
Trudne wyrazy z wyjaśnieniem
- chomik – „ch” na początku wyrazu; pisownię trzeba zapamiętać.
- Hubert – imię piszemy wielką literą i przez „h”.
- puchaty – „ch”, bo od wyrazu puch.
- chleb – „ch” do zapamiętania; na końcu piszemy „b”, bo chleba.
- herbatę – „h” w wyrazie obcego pochodzenia; do zapamiętania.
- hulajnodze – „h” do zapamiętania; hulajnoga – na hulajnodze.
- huśtawce – „h” do zapamiętania; huśtawka – na huśtawce.
- Michał – „ch” w środku imienia.
- dachem – „ch”, bo dach: na końcu wyrazu prawie zawsze piszemy „ch”.
- mucha – „ch” wymienia się na „sz”: mucha – musze.
- uchu – „ch” wymienia się na „sz”: ucho – uszy.
- cicho – „ch” wymienia się na „sz”: cicho – cisza.
Jak przeprowadzić dyktando
Najpierw przeczytaj dziecku cały tekst spokojnym tempem, żeby wiedziało, o czym będzie pisać. Potem dyktuj po jednym krótkim zdaniu i powtarzaj je dwa razy. Nie wymawiaj „ch” inaczej niż „h” – dziecko ma się uczyć pisowni, a nie zgadywać z wymowy. Po skończeniu przeczytaj tekst jeszcze raz, a dziecko niech sprawdzi swój zapis zdanie po zdaniu.
Błędy poprawiajcie razem: przy każdym wyrazie z „ch” spytaj, czy da się go zamienić na „sz” (mucha – musze). Wyrazy z „h”, których nie da się wytłumaczyć regułą, można zapisać na kolorowych karteczkach i powiesić nad biurkiem. Pierwszoklasiście wystarczy kilka nowych wyrazów tygodniowo.