Krótkie dyktando dla uczniów klasy I, którzy poznają pierwsze wyrazy z „ó” i „u”. Tekst składa się z prostych zdań, a trudności dotyczą najczęstszych słów z „ó” wymiennym i niewymiennym oraz wyrazów z „u”, które dzieci znają z codziennego życia.
Tekst dyktanda
Mój dziadek Józef mieszka w małym domu pod górą. Przed domem ma ogród. Rosną w nim róże, ogórki i duże buraki. Na płocie często siedzi wróbel. Po podwórku chodzi kura z kurczętami. W sobotę pojechałam do dziadka z mamą i z młodszym bratem. Dziadek czekał na nas przy furtce. Dał nam kubek ciepłego mleka i bułkę z miodem. Potem usiedliśmy w kuchni. Na stół dziadek położył kredki, ołówek i gruby zeszyt. Narysowałam w nim króla w złotej koronie, a mój brat narysował ule i pszczoły. Dziadek powiedział, że to piękne obrazki, i przypiął je na drzwiach. Wieczorem wróciliśmy do domu autobusem. Było mi smutno, ale mama obiecała, że już w lipcu znowu tam pojedziemy.
Trudne wyrazy z wyjaśnieniem
- mój – „ó” wymienia się na „o”: moja, moje.
- Józef – imię z „ó” do zapamiętania.
- górą – „ó” niewymienne, trzeba je zapamiętać: góra, górka, górski.
- ogród – „ó” wymienia się na „o”: ogrody.
- róże, ogórki – „ó” niewymienne, do zapamiętania.
- wróbel – „ó” niewymienne, do zapamiętania.
- stół – „ó” wymienia się na „o”: stoły, na stole.
- ołówek – od wyrazu ołów; zakończenie „-ów” piszemy przez „ó”.
- króla – „ó” niewymienne: król, królowa.
- wróciliśmy – „ó” wymienia się na „o”: zwrot.
- kura, buraki, kubek, bułkę, furtce, ule, autobusem, gruby – „u”, bo nie ma wymiany na „o”.
Jak przeprowadzić dyktando
Najpierw przeczytaj uczniom cały tekst w zwykłym tempie, żeby poznali historię. Potem dyktuj po jednym krótkim zdaniu, a dłuższe dziel na dwie części. Każdy fragment powtórz dwa razy, wyraźnie, ale bez przesadnego akcentowania „ó” i „u” – dzieci powinny rozstrzygać pisownię same. Na koniec przeczytaj tekst jeszcze raz, żeby uczniowie mogli uzupełnić brakujące wyrazy.
W klasie I warto najpierw przećwiczyć wyrazy z listy: zapisać je na tablicy, poszukać wyrazów pokrewnych z „o” i zaznaczyć kolorem „ó”. Po dyktandzie niech uczniowie sami poprawią błędy, sprawdzając je z listą – tak zapamiętają pisownię lepiej niż po samej ocenie.