"Nie" z wyrazami

Niedowierzam czy nie dowierzam?

Poprawna forma to nie dowierzam – osobno. Zapis „niedowierzam” jest błędny, choć rzeczownik niedowierzanie piszemy łącznie.

Dlaczego osobno?

W polszczyźnie istnieje czasownik dowierzać – „ufać, wierzyć komuś lub czemuś”. „Nie” z czasownikami piszemy rozdzielnie, więc jego zaprzeczenie to nie dowierzać, nie dowierzam, nie dowierzali. Czasownik ten występuje dziś głównie właśnie w formie przeczącej, stąd złudzenie, że „nie” jest jego częścią.

A „niedowidzieć” czy „niedosłyszeć”?

Łącznie piszemy wyjątkowe czasowniki z cząstką niedo- oznaczającą niedostateczność: niedowidzieć (słabo widzieć), niedosłyszeć, niedożywiać. „Dowierzać” do nich nie należy – nie znaczy „wierzyć niedostatecznie”, tylko po prostu „ufać”.

Rzeczownik – łącznie

Od czasownika powstają wyrazy, w których „nie” piszemy razem, bo są rzeczownikami lub przymiotnikami:

  • niedowierzanie – patrzył na nas z niedowierzaniem;
  • niedowiarek – ktoś, kto nie wierzy;
  • niedowierzający – imiesłów, od 2026 roku zawsze łącznie: niedowierzający wzrok.

Przykłady użycia

  • Nie dowierzam tym obietnicom.
  • Kupujący nie dowierzali sprzedawcy.
  • Słuchała wyników z niedowierzaniem.

Jak zapamiętać?

Zapytaj: co robię? – nie dowierzam, czyli czasownik, więc osobno. Zapytaj: z czym? – z niedowierzaniem, czyli rzeczownik, więc razem.