"Nie" z wyrazami

Nie do końca czy nie dokońca?

Poprawna forma to nie do końca – trzy osobne wyrazy. Błędne są zarówno zapis „nie dokońca”, jak i „niedokońca”.

Dlaczego osobno?

To połączenie ma dwie części i każda rządzi się tą samą zasadą:

  • do końca – przyimek do i rzeczownik koniec w dopełniaczu; wyrażenia przyimkowe piszemy rozdzielnie (do domu, do jutra, do końca);
  • nie – partykułę „nie” z wyrażeniami przyimkowymi również piszemy osobno.

W efekcie mamy trzy samodzielne wyrazy.

„Nie” z wyrażeniami przyimkowymi

To bardzo pojemna grupa, w której często zdarzają się błędy. Wszystkie poniższe piszemy osobno:

  • nie do wiary, nie do zniesienia
  • nie na miejscu, nie na temat
  • nie w porządku, nie w porę
  • nie od razu, nie bez powodu

Przykłady użycia

  • Nie do końca rozumiem, o co ci chodzi.
  • Ta odpowiedź jest nie do końca ścisła.
  • Nie przeczytałam instrukcji do końca i teraz tego żałuję.

Uwaga stylistyczna

„Nie do końca” bywa nadużywane jako grzeczne zastępstwo zwykłego „nie”. Nie do końca się z tobą zgadzam brzmi łagodnie i jest w porządku. Ale projekt nie do końca się udał, gdy projekt całkowicie się nie powiódł, to już eufemizm, który zaciemnia sens. Pisz „nie do końca” wtedy, gdy naprawdę chodzi o coś częściowego.

Jak zapamiętać?

Zacznij od drugiej części: skoro piszemy do końca świata osobno, to i nie do końca – osobno, i to dwa razy.