Poprawna forma to nieporządek – łącznie. To rzeczownik, a „nie” z rzeczownikami piszemy razem.
Dlaczego łącznie?
„Nieporządek” nie jest zaprzeczeniem w sensie gramatycznym, tylko nazwą konkretnego stanu – bałaganu, braku ładu. Takie wyrazy zapisujemy jako całość, podobnie jak nieład, niepokój, nieobecność. Ta sama reguła obejmuje całą rodzinę:
- nieporządek – rzeczownik
- nieporządny – przymiotnik (nieporządny pokój)
- nieporządnie – przysłówek (nieporządnie zapisany zeszyt)
Przykłady użycia
- W piwnicy panował straszny nieporządek.
- Po remoncie trzeba było uprzątnąć nieporządek w całym mieszkaniu.
- Kierownik nie tolerował nieporządku w dokumentach.
Pułapka: „nie w porządku”
To zupełnie inne wyrażenie i piszemy je osobno. W porządku to wyrażenie przyimkowe, a „nie” przed wyrażeniem przyimkowym stoi zawsze oddzielnie:
- To było nie w porządku wobec koleżanki.
- Coś jest nie w porządku z tym rachunkiem.
Porównaj: w pokoju jest nieporządek (bałagan), ale zachował się nie w porządku (nieuczciwie).
Kiedy „nie porządek” osobno?
Tylko w przeciwstawieniu: Zależy mu nie na porządku, lecz na świętym spokoju albo To nie porządek, tylko jego pozór.
Jak zapamiętać?
„Nieporządek” da się zastąpić jednym słowem – bałagan. Skoro zastępuje go jeden wyraz, sam też jest jednym wyrazem.
