Poprawna forma to nieobecny – łącznie. Zapis „nie obecny” jest błędny, chyba że wyraźnie przeciwstawiamy dwa określenia.
Dlaczego łącznie?
„Obecny” to przymiotnik, a przymiotniki w stopniu równym piszemy z „nie” razem. Powstaje wtedy nowy wyraz o przeciwnym znaczeniu: obecny – nieobecny, tak jak widoczny – niewidoczny czy znany – nieznany. W liście obecności, dzienniku szkolnym i protokole zebrania zapisujemy więc zawsze jedno słowo.
Odmiana i wyrazy pokrewne
- nieobecny, nieobecna, nieobecne
- nieobecni – o osobach: nieobecni uczniowie
- nieobecność – rzeczownik, też łącznie: usprawiedliwić nieobecność
- nieobecnie – przysłówek, np. patrzył nieobecnie w okno
Przykłady użycia
- Trzech posłów było nieobecnych na głosowaniu.
- Przez całą lekcję miała nieobecny wzrok.
- Za nieobecność w pracy potrzebne jest zwolnienie.
Kiedy osobno?
Tylko w przeciwstawieniu, gdy „nie” odnosi się do jednego określenia, a obok stoi drugie: Był nie obecny, lecz tylko spóźniony. Takie zdania zdarzają się rzadko, więc w praktyce prawie zawsze piszemy łącznie.
„Nieobecny” w przenośni
Wyraz ma też znaczenie „zamyślony, nieuważny”: nieobecne spojrzenie, był dziś jakiś nieobecny. Pisownia się nie zmienia.
Jak zapamiętać?
W dzienniku przy nazwisku stawia się jedną literkę – „n” albo „nb”. Jedna literka, jeden wyraz: nieobecny.
