"Nie" z wyrazami

Nieobecny czy nie obecny?

Poprawna forma to nieobecny – łącznie. Zapis „nie obecny” jest błędny, chyba że wyraźnie przeciwstawiamy dwa określenia.

Dlaczego łącznie?

„Obecny” to przymiotnik, a przymiotniki w stopniu równym piszemy z „nie” razem. Powstaje wtedy nowy wyraz o przeciwnym znaczeniu: obecny – nieobecny, tak jak widoczny – niewidoczny czy znany – nieznany. W liście obecności, dzienniku szkolnym i protokole zebrania zapisujemy więc zawsze jedno słowo.

Odmiana i wyrazy pokrewne

  • nieobecny, nieobecna, nieobecne
  • nieobecni – o osobach: nieobecni uczniowie
  • nieobecność – rzeczownik, też łącznie: usprawiedliwić nieobecność
  • nieobecnie – przysłówek, np. patrzył nieobecnie w okno

Przykłady użycia

  • Trzech posłów było nieobecnych na głosowaniu.
  • Przez całą lekcję miała nieobecny wzrok.
  • Za nieobecność w pracy potrzebne jest zwolnienie.

Kiedy osobno?

Tylko w przeciwstawieniu, gdy „nie” odnosi się do jednego określenia, a obok stoi drugie: Był nie obecny, lecz tylko spóźniony. Takie zdania zdarzają się rzadko, więc w praktyce prawie zawsze piszemy łącznie.

„Nieobecny” w przenośni

Wyraz ma też znaczenie „zamyślony, nieuważny”: nieobecne spojrzenie, był dziś jakiś nieobecny. Pisownia się nie zmienia.

Jak zapamiętać?

W dzienniku przy nazwisku stawia się jedną literkę – „n” albo „nb”. Jedna literka, jeden wyraz: nieobecny.