"Nie" z wyrazami

Nie wiem czy niewiem?

Poprawna forma to nie wiem – osobno. Zapis „niewiem” to częsty błąd w szybko pisanych wiadomościach, ale w żadnym kontekście nie jest dopuszczalny.

Dlaczego osobno?

„Wiem” to 1. osoba liczby pojedynczej czasownika wiedzieć. Zasada jest stała: „nie” z czasownikami w formach osobowych piszemy rozdzielnie. Wymowa nie ma tu znaczenia – choć mówimy jednym tchem [niewiem], zapisujemy dwa wyrazy.

Wszystkie formy – osobno

  • nie wiem, nie wiesz, nie wie
  • nie wiemy, nie wiecie, nie wiedzą
  • nie wiedziałem, nie wiedziała, nie wiedzieliby

Zwróć uwagę na 3. osobę liczby mnogiej: wiedzą (nie „wiedzieją”).

Przykłady użycia

  • Nie wiem, o której zaczyna się film.
  • Naprawdę nie wiesz, kto to zrobił?
  • Nikt nie wiedział, co się stało z kluczami.

Przecinek po „nie wiem”

Po „nie wiem” często pojawia się zdanie podrzędne – wtedy potrzebny jest przecinek: Nie wiem, czy zdążę, Nie wiem, gdzie on mieszka. Bez przecinka piszemy tylko wtedy, gdy nic dalej nie następuje albo po „nie wiem” stoi dopełnienie: Nie wiem nic o tej sprawie.

A co z „niewiedzą”?

Łącznie piszemy rzeczownik niewiedza (brak wiedzy) i przymiotnik niewiadomy – bo to już nie czasownik. Porównaj: Nie wiem, co robić – Działał w niewiedzy.

Jak zapamiętać?

Przeciwieństwem wiem jest nie wiem – tak samo jak przeciwieństwem chcę jest nie chcę. Nikt nie pisze „niechcę”, więc i „niewiem” odpada.