Poprawna forma to niedobre – łącznie. Zapis „nie dobre” jest poprawny tylko w szczególnej sytuacji: w wyraźnym przeciwstawieniu.
Zasada: przymiotnik z „nie” łącznie
Przymiotniki w stopniu równym łączą się z „nie” w jeden wyraz: niedobry, niemiły, niewysoki, nieładny. Taki wyraz ma własne znaczenie – „niedobry” to po prostu „zły, niesmaczny, nieżyczliwy”. Zasada obejmuje wszystkie rodzaje i przypadki:
- niedobry człowiek, niedobra zupa
- niedobre ciasto, niedobrzy ludzie
- niedobrego, niedobrym, niedobrych
Kiedy „nie dobre” osobno?
Osobno piszemy wtedy, gdy przeciwstawiamy dwa określenia, najczęściej za pomocą lecz, ale, tylko:
- Te pierogi są nie dobre, lecz wyśmienite.
- To była decyzja nie dobra, tylko wygodna.
„Nie” zaprzecza tu jednemu określeniu, żeby podkreślić drugie – nie tworzy nowego wyrazu.
Stopień wyższy – osobno
W stopniu wyższym i najwyższym „nie” piszemy zawsze osobno: nie lepszy, nie najlepszy. Porównaj: ten sok jest niedobry, ale ten sok jest nie lepszy od poprzedniego.
Przykłady użycia
- Mleko było już niedobre, więc je wylałam.
- Babcia mówiła, że niedobre dzieci nie dostają deseru.
- Miał niedobre przeczucie przed podróżą.
Uwaga na przysłówek
Tak samo łącznie piszemy przysłówek: niedobrze (zrobiło mi się niedobrze). Osobno tylko w przeciwstawieniu: zagrał nie dobrze, ale znakomicie.
Jak zapamiętać?
Zapytaj, czy da się zastąpić wyraz jednym słowem: niedobre = złe. Jeśli tak, piszesz łącznie. Jeśli zaraz dalej pojawia się „lecz” – rozdzielasz.
