Poprawna forma to nie działa – osobno. Zapis „niedziała” jest błędny niezależnie od tego, czy mówimy o urządzeniu, leku czy pomyśle.
Zasada: „nie” z czasownikami rozdzielnie
„Działa” to forma czasownika działać. Partykułę „nie” z czasownikami w formach osobowych, w bezokoliczniku i w czasie przeszłym zapisujemy oddzielnie:
- nie działa, nie działają
- nie działało, nie działałby
- nie działać
Wyjątki – ale nie w tym wyrazie
Łącznie piszemy tylko czasowniki, które bez „nie” nie istnieją albo mają zupełnie inne znaczenie: nienawidzić, niepokoić, niedomagać. Łącznie zapisujemy też czasowniki z cząstką „niedo-”, oznaczającą niedostateczność: niedoceniać, niedosłyszeć. „Działać” to zwykły czasownik, a „nie” jedynie go zaprzecza – więc piszemy osobno.
Uwaga na rzeczownik „niedziałanie”
Gdy od czasownika utworzymy rzeczownik, reguła się odwraca. „Nie” z rzeczownikami piszemy łącznie: niedziałanie systemu, niedziałanie hamulców. Porównaj:
- Hamulec nie działa. – czasownik, osobno
- Przyczyną wypadku było niedziałanie hamulca. – rzeczownik, łącznie
Łącznie zapisujemy też przymiotnik niedziałający (np. niedziałający czajnik), bo to imiesłów przymiotnikowy.
Przykłady użycia
- Winda znowu nie działa.
- Ten lek na mnie nie działa.
- Od rana nie działa internet w całym budynku.
Jak zapamiętać?
Zadaj pytanie: co robi? Jeśli odpowiedź to czynność – działa – masz przed sobą czasownik, a „nie” stoi obok niego jak osobny wyraz.
