"Nie" z wyrazami

Niepogoda czy nie pogoda?

Poprawna forma to niepogoda – łącznie. To rzeczownik oznaczający deszczową, wietrzną, nieprzyjemną aurę, a „nie” z rzeczownikami piszemy razem.

Dlaczego łącznie?

„Niepogoda” nie jest zaprzeczeniem pogody – przecież jakaś pogoda jest zawsze. To osobny wyraz o własnym znaczeniu: zła pogoda, słota. Podobnie łącznie piszemy nieład, niepokój, nieszczęście – wyrazy nazywające konkretny stan.

Odmiana

niepogoda, niepogody, niepogodzie, niepogodę, niepogodą; liczba mnoga niepogody (np. jesienne niepogody).

Kiedy „nie pogoda” osobno?

Wyłącznie w przeciwstawieniu: Martwiła mnie nie pogoda, lecz stan drogi. Tu „nie” zaprzecza wyrazowi „pogoda”, a zaraz potem pojawia się inna rzecz, która nas martwiła.

Przykłady użycia

  • Mimo niepogody na koncert przyszły tłumy.
  • Całą niepogodę przeczekaliśmy w schronisku.
  • W listopadzie niepogoda trwała prawie trzy tygodnie.

Synonimy

słota, plucha, szaruga, zła pogoda. Przymiotnik: niepogodny dzień – również łącznie.

Wyraz przydaje się w prognozach i relacjach z podróży: przeczekać niepogodę, w niepogodę, mimo niepogody. We wszystkich tych połączeniach piszemy go jednym ciągiem.

W prognozach mówi się też o okresie niepogody.

Jak zapamiętać?

„Niepogoda” to jedna rzecz – jak słota czy ulewa. Jedno zjawisko, jedno słowo.