Poprawna forma to nie całkiem – osobno. Zapis „niecałkiem” jest błędny.
Dlaczego osobno?
Pisownia „nie” z przysłówkami zależy od tego, skąd przysłówek pochodzi. Łącznie piszemy „nie” z przysłówkami utworzonymi od przymiotników, zwykle zakończonymi na „-o” lub „-e”: niedrogo, nieźle, niegłupio. Osobno – z przysłówkami, które od przymiotników nie pochodzą. Do tej drugiej grupy należy „całkiem”, podobnie jak:
- nie bardzo
- nie zawsze, nie teraz
- nie tak, nie tu
Pułapka: „niecały” łącznie
Przymiotnik niecały piszemy razem, bo „nie” z przymiotnikami łączy się w jeden wyraz: niecała godzina, niecałe trzy kilometry. Łącznie również niecałkowity (niecałkowite pokrycie kosztów). Tylko przysłówek „całkiem” zostaje z „nie” osobno.
Przykłady użycia
- To nie całkiem tak, jak myślisz.
- Obraz był nie całkiem suchy, więc go nie ruszaliśmy.
- Czekaliśmy niecałą godzinę.
- Jego odpowiedź była nie całkiem szczera.
„Nie całkiem” a „niezupełnie”
Znaczenie jest bardzo podobne, ale pisownia – inna. „Niezupełnie” słowniki notują łącznie jako utrwalony przysłówek (niezupełnie się zgadzam). Różnica wynika z budowy: „zupełnie” pochodzi od przymiotnika zupełny, a „całkiem” takiej budowy nie ma – dlatego zostaje osobno.
Jak zapamiętać?
„Całkiem” nie kończy się na „-o” ani „-e”, jak typowe przysłówki od przymiotników (tanio, dobrze). Stoi więc w jednym szeregu z bardzo i zawsze – a te z „nie” piszemy osobno.
