Poprawna forma to niedaleko – łącznie. Zapis „nie daleko” jest poprawny tylko w rzadkich zdaniach z wyraźnym przeciwstawieniem.
Zasada: przysłówek z „nie” łącznie
„Daleko” to przysłówek utworzony od przymiotnika daleki. „Nie” z takimi przysłówkami w stopniu równym piszemy razem: niedaleko, niedługo, niewysoko, nieźle. Połączenie tworzy nowy wyraz o znaczeniu „w małej odległości, blisko”.
„Niedaleko” jako przyimek
„Niedaleko” może też pełnić funkcję przyimka z dopełniaczem – i wtedy również piszemy je łącznie:
- Mieszkam niedaleko dworca.
- Niedaleko szkoły otwarto nową kawiarnię.
Przykłady użycia
- Do plaży jest stąd niedaleko.
- Zaparkuj niedaleko wejścia, będzie łatwiej.
- Niedaleko pada jabłko od jabłoni.
Kiedy „nie daleko”?
Osobno piszemy wtedy, gdy przeciwstawiamy dwa określenia, zwykle ze spójnikiem lecz, ale, tylko:
- Dom stoi nie daleko, lecz tuż za rogiem.
Osobno piszemy też stopień wyższy i najwyższy: nie dalej, nie najdalej – np. Spotkajmy się nie dalej niż kilometr stąd.
Uwaga na przymiotnik
Tak samo zachowuje się przymiotnik: niedaleki (w niedalekiej przyszłości) – łącznie, ale nie dalszy – osobno, bo to stopień wyższy.
Jak zapamiętać?
„Niedaleko” to po prostu „blisko” – jedno słowo zastępuje jedno słowo. Osobno piszesz tylko wtedy, gdy zaraz obok pojawia się „lecz” albo gdy mówisz „dalej”.
