"Nie" z wyrazami

Niedaleko czy nie daleko?

Poprawna forma to niedaleko – łącznie. Zapis „nie daleko” jest poprawny tylko w rzadkich zdaniach z wyraźnym przeciwstawieniem.

Zasada: przysłówek z „nie” łącznie

„Daleko” to przysłówek utworzony od przymiotnika daleki. „Nie” z takimi przysłówkami w stopniu równym piszemy razem: niedaleko, niedługo, niewysoko, nieźle. Połączenie tworzy nowy wyraz o znaczeniu „w małej odległości, blisko”.

„Niedaleko” jako przyimek

„Niedaleko” może też pełnić funkcję przyimka z dopełniaczem – i wtedy również piszemy je łącznie:

  • Mieszkam niedaleko dworca.
  • Niedaleko szkoły otwarto nową kawiarnię.

Przykłady użycia

  • Do plaży jest stąd niedaleko.
  • Zaparkuj niedaleko wejścia, będzie łatwiej.
  • Niedaleko pada jabłko od jabłoni.

Kiedy „nie daleko”?

Osobno piszemy wtedy, gdy przeciwstawiamy dwa określenia, zwykle ze spójnikiem lecz, ale, tylko:

  • Dom stoi nie daleko, lecz tuż za rogiem.

Osobno piszemy też stopień wyższy i najwyższy: nie dalej, nie najdalej – np. Spotkajmy się nie dalej niż kilometr stąd.

Uwaga na przymiotnik

Tak samo zachowuje się przymiotnik: niedaleki (w niedalekiej przyszłości) – łącznie, ale nie dalszy – osobno, bo to stopień wyższy.

Jak zapamiętać?

„Niedaleko” to po prostu „blisko” – jedno słowo zastępuje jedno słowo. Osobno piszesz tylko wtedy, gdy zaraz obok pojawia się „lecz” albo gdy mówisz „dalej”.