Gramatyka

Wykrzykł czy wykrzyknął?

Poprawna forma to wykrzyknął. Forma „wykrzykł” jest błędna, a zapis „wykrzyknoł” to błąd ortograficzny.

Kiedy „-ną-” znika, a kiedy zostaje?

Czasowniki zakończone na „-nąć” tworzą czas przeszły na dwa sposoby. W części z nich cząstka „-ną-” może wypaść – dotyczy to głównie czasowników oznaczających stopniowe przechodzenie w jakiś stan: moknąć – mókł, marznąć – marzł, gasnąć – gasł. Inne oznaczają jednorazową, krótką czynność – i te zachowują „-ną-” zawsze:

  • krzyknąć – krzyknął
  • wykrzyknąć – wykrzyknął
  • kopnąć – kopnął
  • mrugnąć – mrugnął

Okrzyk to czynność jednorazowa, więc „wykrzykł” nie ma podstaw w normie.

Odmiana w czasie przeszłym

wykrzyknąłem, wykrzyknąłeś, wykrzyknął; wykrzyknęłam, wykrzyknęła; w liczbie mnogiej wykrzyknęli, wykrzyknęły. W formie męskiej liczby pojedynczej piszemy „ą”, w pozostałych – „ę”.

Przykłady użycia

  • – Mamy to! – wykrzyknął trener po końcowym gwizdku.
  • Na widok prezentu wykrzyknęła z radości.
  • Kibice wykrzyknęli nazwisko strzelca.

„Wykrzyknoł” – błąd z wymowy

W mowie końcowe „ął” często brzmi jak [oł]. W piśmie zawsze jednak zostaje „ą”: wykrzyknął, zaczął, wziął.

Jak zapamiętać?

Sprawdź czasownik bez przedrostka: nikt nie powie „krzykł”, tylko krzyknął. Przedrostek „wy-” niczego tu nie zmienia.