Poprawna forma to peruka – przez „k” i przez „u”. Zapisy „peruga” i „peróka” są błędne.
„K” czy „g”?
Wątpliwość między „k” a „g” ma sens zwykle na końcu wyrazu albo przed spółgłoską bezdźwięczną, gdzie głoski się upodabniają. W „peruce” głoska stoi między samogłoskami i słychać ją wyraźnie jako [k]. Potwierdzają to formy odmiany i wyrazy pokrewne:
- peruki, perukę
- peruczka – „k” przechodzi tu w „cz”, tak jak w ręka – rączka
- perukarz – rzemieślnik, który wykonuje peruki
Gdyby wyraz miał „g”, w zdrobnieniu pojawiłoby się „ż” (jak w noga – nóżka). Tak się nie dzieje.
„U” czy „ó”?
„Peruka” to zapożyczenie z francuskiego (perruque). W wyrazach obcego pochodzenia „ó” praktycznie się nie zdarza, a żadna forma nie ma tu „o”. Piszemy więc zwykłe „u”.
Odmiana
peruka, peruki, peruce, perukę, peruką, o peruce; liczba mnoga peruki, peruk. W celowniku i miejscowniku „k” wymienia się na „c”: w peruce.
Przykłady użycia
- Aktor wystąpił w pudrowanej peruce.
- Na bal przebierańców kupiła rudą perukę.
- W XVIII wieku peruki nosili nawet sędziowie i urzędnicy.
Jak zapamiętać?
Powiedz na głos w peruce. Słyszysz „c”? Takie przejście daje tylko „k” (ręka – w ręce). Z „g” byłoby „dz” (noga – w nodze).