Poprawna forma to narzekać – przez „rz”. Zapis „nażekać” jest błędny.
Dlaczego „rz”?
„Narzekać” składa się z przedrostka na- i rdzenia znanego z czasownika rzec („powiedzieć”). Ten sam rdzeń – zawsze z „rz” – znajdziesz w całej grupie wyrazów:
- rzec, rzekł, odrzec
- zarzekać się, wyrzekać się, wyrzeczenie
- rzekomo, rzekomy
- narzekać, narzekanie, narzekania
Narzekać to dosłownie „mówić na coś” – wypowiadać słowa niezadowolenia. Skoro „rzec” to mówić, łatwo zapamiętać, że „narzekać” ma to samo „rz”.
Odmiana
narzekam, narzekasz, narzeka, narzekamy, narzekają; czas przeszły narzekałem, narzekała; forma dokonana – rzadko używana – ponarzekać.
Przykłady użycia
- Ciągle narzeka na pogodę.
- Klienci narzekali na długi czas oczekiwania.
- Nie mogę narzekać – wszystko idzie zgodnie z planem.
Uwaga na „na co?”
Mówimy narzekać na coś albo na kogoś: narzekać na ból głowy, narzekać na sąsiadów. Konstrukcja „narzekać o coś” jest błędna.
Wyrazy bliskoznaczne
skarżyć się, utyskiwać, marudzić, biadolić. Zwróć uwagę, że skarżyć piszemy przez „ż” – to inna rodzina wyrazów (skarga, gdzie „ż” wymienia się na „g”).
Jak zapamiętać?
Kto narzeka, ten dużo rzecze. Jedno „rz” w obu wyrazach.
