Rz czy ż

Branża czy branrza?

Poprawna forma to branża – przez „ż”. Zapisy „branrza” i „bransza” są błędne.

Reguła: po „n” piszemy „ż”

To jedna z niewielu reguł, które pozwalają wybrać między „rz” a „ż” bez szukania wymiany. Po spółgłoskach l, ł, r, n piszemy „ż”:

  • n: branża, oranżada, lonża
  • r: rżeć, rżysko
  • l, ł: lżejszy, łżeć

Połączenie „nrz” w polszczyźnie po prostu nie występuje – wymówienie go byłoby zresztą trudne.

Skąd „ż”, a nie „sz”?

Zapis „bransza” odwzorowuje wymowę bez dźwięczności. Wyraz pochodzi jednak z francuskiego branche („gałąź, dziedzina”) i w polszczyźnie przyjął się z dźwięcznym „ż”. W odmianie słychać to wyraźnie: branży, branżą.

Odmiana

branża, branży, branżę, branżą, w branży; liczba mnoga branże, branż. Przymiotnik: branżowy (prasa branżowa).

Przykłady użycia

  • Od dziesięciu lat pracuje w branży budowlanej.
  • To jedna z najszybciej rozwijających się branż w kraju.
  • Na targach spotkali się przedstawiciele całej branży turystycznej.

Uwaga na styl

„Branża” to słowo neutralne, ale w tekstach urzędowych i naukowych bywa zastępowane przez sektor, dziedzina albo gałąź gospodarki. Wszystkie te wyrazy są poprawne – wybór zależy od kontekstu.

Jak zapamiętać?

Pomyśl o oranżadzie: nikt nie pisze „oranrzada”. Po „n” zawsze stoi „ż” – w oranżadzie i w branży.