Rz czy ż

Pokaże czy pokarze?

Poprawna forma to pokaże – gdy chodzi o pokazywanie czegoś. Zapis „pokarze” też istnieje, ale to zupełnie inny wyraz: forma rzadkiego, książkowego czasownika pokarać.

„Pokaże” – od „pokazać”

„Ż” wymienia się tu na „z”: pokazać, pokaz, ukazać, wskazówka. Ta wymiana rozstrzyga pisownię we wszystkich formach: pokażę, pokażesz, pokaże, pokażemy, pokażą; tryb rozkazujący: pokaż, pokażcie.

  • Przewodnik pokaże nam najstarszą część zamku.
  • Czas pokaże, kto miał rację.
  • Pokaż mi, jak to działa.

„Pokarze” – od „pokarać”

„Pokarać” znaczy „ukarać, wymierzyć karę” i ma charakter przestarzały lub podniosły. Spotkamy go głównie w utartych formułach i tekstach stylizowanych: Niech go Bóg pokarze. „Rz” wymienia się tu na „r”: kara, karać.

Jak odróżnić?

Zapytaj, o co chodzi w zdaniu. Jeśli ktoś coś zaprezentuje, przedstawi, udowodni – piszesz pokaże. Jeśli ktoś ukarze – co w zwykłym tekście zdarza się rzadko – może pojawić się pokarze. W praktyce w dziewięćdziesięciu dziewięciu przypadkach na sto potrzebne jest pokaże.

Przykłady użycia

  • Jutro pokażę ci nowe mieszkanie.
  • Sondaż pokaże, jakie są nastroje wyborców.
  • Dzieci pokażą rodzicom przedstawienie.

Jak zapamiętać?

Na pokazie się pokazuje – „z” w pokazie daje „ż” w pokaże. „Rz” zostaw dla kary.