Rz czy ż

Grzech czy gżech?

Poprawna forma to grzech – przez „rz” i „ch”. Zapisy „gżech”, „grzeh” i „gżeh” są błędne.

„Rz” po „g”

Po spółgłosce „g” zwykle piszemy „rz”. To jedna z najprostszych reguł ortograficznych, a „grzech” podlega jej bez wyjątku. Te same litery mają wyrazy grzyb, grzmot, grzebień, grzywka. Zapis „gżech” łamie tę zasadę.

„Ch” na końcu – sprawdzian przez wymianę

Wątpliwość budzi też ostatnia litera. Tu z pomocą przychodzi wymiana: „ch” wymienia się na „sz”, podczas gdy „h” wymienia się zwykle na „g”, „ż” lub „z”. W rodzinie wyrazu „grzech” widzimy właśnie „sz”:

  • grzech – grzeszny
  • grzeszyć, grzesznik
  • zgrzeszyć, rozgrzeszenie

Skoro jest „sz”, na końcu wyrazu „grzech” musi stać „ch” – tak jak w parach mucha – musze, ucho – uszy.

Odmiana

grzech, grzechu, grzechowi, grzechem, o grzechu; liczba mnoga grzechy, grzechów. We wszystkich formach „rz” i „ch”.

Przykłady użycia

  • Pycha jest jednym z siedmiu grzechów głównych.
  • Nie skorzystać z takiej okazji to grzech.
  • Ksiądz udzielił mu rozgrzeszenia.

„Grzech” w znaczeniu potocznym

W mowie codziennej „grzech” oznacza nie tylko przewinienie religijne, ale też coś niewybaczalnie złego lub głupiego: grzech nie spróbować tego ciasta, grzechy młodości. Pisownia się nie zmienia.

Jak zapamiętać?

Grzesznik jest grzeszny – słyszysz „sz”? To znak, że w grzechu jest „ch”. A „rz” po „g” to najstarsza reguła z pierwszych klas.