Ą, ę i nosówki

Kolegom czy kolegą?

Obie formy istnieją, ale to różne przypadki. Kolegom to celownik liczby mnogiej (komu? – kolegom), a kolegą – narzędnik liczby pojedynczej (kim? – kolegą).

„Kolegom” – komu?

Końcówkę „-om” ma celownik liczby mnogiej. Używamy jej, gdy coś dajemy, mówimy, pokazujemy kilku osobom:

  • Opowiedziałem kolegom o wyjeździe.
  • Pomagał kolegom w nauce.

„Kolegą” – kim?

Końcówkę „-ą” ma narzędnik liczby pojedynczej. Używamy jej po czasowniku być, po przyimku z i w innych konstrukcjach wymagających narzędnika:

  • Jest moim najlepszym kolegą.
  • Poszedłem do kina z kolegą.

Skąd pomyłki?

W wymowie potocznej końcowe „-ą” i „-om” brzmią bardzo podobnie – oba jak [om]. Stąd pokusa, by pisać „z kolegom” albo „dałem to kolegą”. To błąd, bo pisownia odróżnia te przypadki. Ten sam problem dotyczy innych rzeczowników: z mamą (nie „z mamom”), ludziom (nie „ludzią”).

Szybki sprawdzian

Zadaj pytanie. Komu? – piszesz kolegom. Z kim? Kim? – piszesz kolegą. Możesz też zamienić wyraz na rzeczownik żeński: koleżankom (komu?) i koleżanką (kim?) – tu też różnica jest tylko w zapisie końcówki.

Jak zapamiętać?

Jeden kolega – jedno „ą”. Wielu kolegów – końcówka „-om”, jak w nam, wam, im: dla wielu osób.