Poprawna forma to całą. Zapis „całom” powstaje pod wpływem wymowy – na końcu wyrazu „ą” brzmi często jak [om] – ale w piśmie jest błędem.
Kiedy piszemy „całą”?
„Cały” odmienia się jak przymiotnik. W rodzaju żeńskim forma „całą” pojawia się w dwóch przypadkach:
- biernik (kogo? co?): przespał całą noc, zjadł całą pizzę
- narzędnik (z kim? z czym?): z całą pewnością, przed całą klasą
W obu przypadkach końcówka to nosowe „-ą”, dokładnie tak jak w moją, twoją, dobrą.
Wymowa a pisownia
W starannej wymowie końcowe „ą” brzmi nosowo, w swobodnej – bywa wymawiane jak [om] albo nawet [o]. To normalne zjawisko w mowie, ale zapis „całom” przenosi je do pisma. Końcówka „-om” należy do rzeczowników w celowniku liczby mnogiej (ludziom, psom), nie do przymiotników.
Przykłady użycia
- Padało przez całą drogę do Zakopanego.
- Rozmawiał z całą rodziną przez wideo.
- Oddała tej pracy całą swoją energię.
Pułapka: „całą tę” czy „całą tą”?
Gdy obok „całą” stoi zaimek ta, w bierniku w tekście pisanym wybieramy formę tę: przez całą tę noc, przeczytałem całą tę książkę. W narzędniku jest już tą: z całą tą ekipą.
Jak zapamiętać?
Pomyśl o zwrocie całą parą – oba wyrazy mają tę samą końcówkę i żaden nie kończy się na „-om”.