Poprawna forma to cielę – z „ę” na końcu. Zapis „ciele” jest błędem, choć w swobodnej wymowie końcowe „ę” często brzmi jak zwykłe „e”.
Dlaczego „ę”?
„Cielę” należy do grupy rzeczowników nijakich nazywających młode zwierzęta. Wszystkie kończą się w mianowniku liczby pojedynczej na -ę, a w odmianie mają rozszerzony temat z „-ęci-” lub „-ęt-”:
- cielę – cielęcia – cielęta
- źrebię – źrebięcia – źrebięta
- prosię – prosięcia – prosięta
- kurczę – kurczęcia – kurczęta
Skoro w innych formach wyraźnie słychać nosówkę, zapisujemy ją również na końcu mianownika.
Pełna odmiana
Liczba pojedyncza: cielę, cielęcia, cielęciu, cielę, cielęciem, o cielęciu. Liczba mnoga: cielęta, cieląt, cielętom, cielęta, cielętami, o cielętach. Zwróć uwagę na dopełniacz liczby mnogiej – cieląt, z „ą”.
Przykłady użycia
- W oborze urodziło się zdrowe cielę.
- Dzieci karmiły cielęta z butelki.
- Patrzył na nas jak cielę na malowane wrota.
Wyrazy pokrewne
Od „cielęcia” pochodzą cielęcina (mięso), cielęcy (kotlet cielęcy) i potoczne cielak. Zdrobnienie to cielątko, a czasownik cielić się oznacza wydawanie na świat cielęcia.
Frazeologizm „jak cielę na malowane wrota”
Mówimy tak o kimś, kto patrzy tępo, bezmyślnie albo z niezrozumieniem. W tym zwrocie też piszemy cielę z „ę”.
Jak zapamiętać?
Pomyśl o liczbie mnogiej: cielęta. Skoro jest tam „ę”, zostaje ono także w pojedynczym cielę – jak w książę – książęta.
