Poprawna forma to naprędce – łącznie i przez „ę”. Zapisy „na prędce” i „naprendce” są błędne.
Dlaczego łącznie?
„Naprędce” to przysłówek oznaczający „w pośpiechu, byle jak, prowizorycznie”. Historycznie powstał z przyimka na i dawnej formy związanej z prędki, ale ta forma nie występuje już samodzielnie – nie powiemy przecież „w prędce” ani „z prędce”. Gdy druga część wyrażenia nie żyje własnym życiem, całość zrasta się w jeden wyraz. Podobnie piszemy naprawdę, naraz, nazbyt.
Dlaczego „ę”?
Przed „d” nosówkę wymawiamy jak [en], ale piszemy „ę”. Potwierdzają to wyrazy pokrewne: prędki, prędko, prędkość. W żadnym z nich nie ma „en”.
Przykłady użycia
- Zjedliśmy naprędce kanapki i ruszyliśmy dalej.
- Obóz rozbito naprędce, tuż przed burzą.
- Plan przygotowany naprędce miał sporo luk.
Synonimy
- w pośpiechu, pospiesznie
- na szybko (potocznie) – to wyrażenie piszemy osobno
- prowizorycznie, byle jak
Uwaga: „naprędce” a „na szybko”
Znaczą podobnie, ale piszemy je inaczej. Na szybko to wyrażenie przyimkowe z żywym przysłówkiem szybko – stąd pisownia rozdzielna. Naprędce takiej żywej podstawy nie ma, więc zapisujemy je razem.
Jak zapamiętać?
Postaw „naprędce” obok „naprawdę”: oba zaczynają się od „na-”, oba piszemy razem i oba ludzie próbują niepotrzebnie rozdzielać.