Razem czy osobno

Nie zdążę czy niezdążę?

Poprawna forma to nie zdążę – osobno, z „ą” w środku, „ż” i „ę” na końcu. Zapisy „niezdążę”, „nie zdonżę” i „nie zdąże” są błędne.

Dlaczego osobno?

„Zdążę” to forma czasownika zdążyć, a „nie” z czasownikami piszemy rozdzielnie. Zasada obejmuje wszystkie osoby i czasy:

  • nie zdążę, nie zdążysz, nie zdąży
  • nie zdążymy, nie zdążycie, nie zdążą
  • nie zdążyłem, nie zdążyła, nie zdążyli

Nosówki: „ą” w środku, „ę” na końcu

W środku wyrazu słychać nosowe „ą” – i tak je zapisujemy, a nie jako „on”: zdążyć, podobnie jak dążyć czy dążenie. Na końcu formy 1. osoby stoi „ę”, jak w robię, mówię. W szybkiej mowie końcowe „ę” brzmi często jak „e”, ale pisownia „zdąże” jest błędem.

Kiedy łącznie?

Łącznie piszemy tylko rzeczownik odczasownikowy: niezdążenie – niezdążenie na pociąg kosztowało nas cały dzień. Jest to jednak słowo rzadkie; zwykle wygodniej powiedzieć spóźnienie się na pociąg.

Przykłady użycia

  • Obawiam się, że nie zdążę na ostatni autobus.
  • Jeśli nie zdążę do piątku, dam znać.
  • Wczoraj nie zdążyliśmy obejrzeć końcówki meczu.

Jak zapamiętać?

Powiedz na głos: nie zdążę, nie zdążysz, nie zdąży. Między „nie” a czasownikiem jest pauza – i ta pauza to spacja w piśmie.