Holistyczny to taki, który ujmuje coś całościowo – traktuje zjawisko, człowieka albo problem jako jedną całość, a nie zbiór oddzielnych części.
Definicja
Podejście holistyczne zakłada, że całość jest czymś więcej niż sumą elementów, a poszczególnych części nie da się dobrze zrozumieć w oderwaniu od reszty. W praktyce słowo pojawia się w wielu dziedzinach:
- w medycynie i psychologii – gdy bierze się pod uwagę nie tylko objawy, ale też styl życia, emocje i otoczenie pacjenta;
- w edukacji – gdy rozwija się ucznia wszechstronnie, nie tylko w zakresie wiedzy;
- w zarządzaniu – gdy decyzje uwzględniają całą organizację, a nie tylko jeden dział.
Pochodzenie
Przymiotnik pochodzi od rzeczownika holizm, a ten – od greckiego hólos, czyli „cały”. To wyjaśnia pisownię przez „h”: grecki rdzeń przeszedł do wielu języków w tej samej postaci.
Synonimy
- całościowy
- kompleksowy, wszechstronny
- systemowy, integralny
Przeciwieństwem jest podejście wycinkowe, cząstkowe, fragmentaryczne.
Odmiana i wyrazy pokrewne
holistyczny, holistyczna, holistyczne; liczba mnoga holistyczni (o osobach), holistyczne. Przysłówek: holistycznie, rzeczownik: holizm. Wszystkie formy piszemy przez „h” – zapis „cholistyczny” jest błędny.
Przykłady użycia
- Fizjoterapeutka ma holistyczne podejście do pacjenta.
- Raport przedstawia problem holistycznie, z uwzględnieniem kosztów społecznych.
- Szkoła stawia na holistyczny rozwój dzieci.
Uwaga na nadużywanie
„Holistyczny” stał się modnym słowem w reklamie usług i kosmetyków, gdzie często nie znaczy nic konkretnego. W tekście rzeczowym warto sprawdzić, czy prostsze całościowy albo kompleksowy nie wyrazi tego samego jaśniej.