Heretyk to osoba, która głosi poglądy sprzeczne z oficjalną nauką Kościoła – a w szerszym znaczeniu ktoś, kto kwestionuje przekonania powszechnie uznawane w jakiejś grupie.
Definicja
- znaczenie religijne – wyznawca herezji, czyli nauki odrzucającej dogmaty uznane przez Kościół. W historii heretycy byli często prześladowani i sądzeni przez inkwizycję;
- znaczenie przenośne – ktoś, kto sprzeciwia się utartym poglądom w nauce, sztuce, polityce czy firmie: heretyk w świecie ekonomii. W tym znaczeniu słowo bywa używane z nutą uznania dla odwagi.
Pochodzenie
Wyraz przyszedł przez łacinę z greki. Greckie hairesis oznaczało pierwotnie „wybór”, a potem także „stronnictwo, szkołę filozoficzną”. Heretyk to więc dosłownie ktoś, kto dokonał własnego wyboru.
Synonimy
- kacerz – dawniej, dziś książkowo
- odszczepieniec – w kontekście religijnym
- buntownik, dysydent – w znaczeniu przenośnym
Odmiana i wyrazy pokrewne
heretyk, heretyka, heretykowi, heretykiem, o heretyku; liczba mnoga heretycy, heretyków. Forma żeńska: heretyczka. Wyrazy pokrewne: herezja, heretycki.
Przykłady użycia
- W średniowieczu heretyków wykluczano ze wspólnoty Kościoła.
- Za swoje poglądy na wychowanie uchodził w szkole za heretyka.
- Jego teoria była kiedyś uznawana za herezję, dziś trafiła do podręczników.
Heretyk a apostata
Te słowa się myli. Heretyk pozostaje przy wierze, ale głosi odmienne od oficjalnych poglądy na niektóre jej prawdy. Apostata całkowicie porzuca wiarę, którą wcześniej wyznawał.