Przed „poza tym” stawiamy przecinek, gdy to wyrażenie otwiera nowe zdanie składowe dołączone bez spójnika: Jest zimno, poza tym pada. Po „poza tym” przecinka zwykle nie stawiamy.
Co znaczy „poza tym”?
„Poza tym” to wyrażenie przyimkowe o znaczeniu „oprócz tego, ponadto, w dodatku”. Piszemy je zawsze osobno. W zdaniu najczęściej dodaje kolejny argument albo informację – i to właśnie decyduje o przecinku.
Przecinek przed „poza tym”
Gdy „poza tym” dołącza nowe zdanie do poprzedniego, a między nimi nie ma innego spójnika, stawiamy przecinek – tak jak między dwoma zdaniami współrzędnymi zestawionymi bez spójnika:
- Nie pójdę na koncert, poza tym nie mam biletu.
- Mieszkanie jest jasne, poza tym ma duży balkon.
- Jestem zmęczona, poza tym boli mnie głowa.
Często zamiast przecinka lepiej postawić kropkę i zacząć nowe zdanie – zwłaszcza gdy wypowiedź jest długa: Nie pójdę na koncert. Poza tym nie mam biletu.
„A poza tym” i „i poza tym”
Tu o przecinku decyduje spójnik, który stoi przed wyrażeniem:
- przed a przecinek stawiamy: Ma talent, a poza tym ciężko pracuje.
- przed i i oraz przecinka zwykle nie ma: Posprzątał kuchnię i poza tym zrobił zakupy.
Po „poza tym” – bez przecinka
„Poza tym” nie jest wtrąceniem, lecz zwykłą częścią zdania, dlatego nie oddzielamy go przecinkiem od dalszych słów:
- Poza tym nic się nie zmieniło.
- Poza tym wszyscy czuli się dobrze.
Zapis „Poza tym, nic się nie zmieniło” jest błędny.
„Poza tym, że…”
Gdy po „poza tym” następuje zdanie ze spójnikiem „że”, przecinek stawiamy przed „że”. Zaimek „tym” zapowiada tu treść zdania podrzędnego:
- Poza tym, że jest zdolna, jest też bardzo pracowita.
- Nic o nim nie wiem poza tym, że gra na skrzypcach.
W tym drugim zdaniu przed „poza tym” przecinka nie ma, bo wyrażenie nie otwiera nowego zdania – jest częścią zdania Nic o nim nie wiem poza tym.
Porównaj
- Było późno, poza tym padało. – dwa zdania bez spójnika, przecinek przed „poza tym”.
- Było późno, a poza tym padało. – przecinek przed „a”.
- Nikogo nie spotkałem poza tym sąsiadem. – „poza tym” znaczy tu „oprócz tego (konkretnego)” i nie łączy zdań; przecinka nie ma.
Najczęstsze błędy
Nie mam czasu poza tym nie lubię tłumów.– brak przecinka między zdaniami. Poprawnie: Nie mam czasu, poza tym nie lubię tłumów.Poza tym, wszystko jest w porządku.– zbędny przecinek po wyrażeniu. Poprawnie: Poza tym wszystko jest w porządku.Jest tani a poza tym ładny.– brak przecinka przed „a”. Poprawnie: Jest tani, a poza tym ładny.Po za tym nic nie słyszałam.– błąd pisowni: „poza” to jeden wyraz. Poprawnie: Poza tym nic nie słyszałam.
Jak to szybko sprawdzić?
Spróbuj zamienić „poza tym” na „ponadto”. Jeśli wyrażenie zaczyna nową myśl z własnym czasownikiem, a przed nim nie stoi „i” ani „oraz”, postaw przecinek. Po samym „poza tym” przecinka nie stawiaj.