Samo wyrażenie „dzięki temu” nie wymaga przecinka. Stawiamy go wtedy, gdy „dzięki temu” rozpoczyna nowe zdanie składowe bez spójnika (Ćwiczyła codziennie, dzięki temu wygrała), oraz w konstrukcji dzięki temu, że – ale tam przecinek stoi przed „że”.
Dwa zdania połączone bez spójnika
Gdy „dzięki temu” otwiera drugie zdanie, które jest skutkiem pierwszego, między zdaniami stawiamy przecinek. Można je też rozdzielić średnikiem albo kropką:
- Ćwiczyła codziennie, dzięki temu zdobyła medal.
- Ćwiczyła codziennie; dzięki temu zdobyła medal.
- Ćwiczyła codziennie. Dzięki temu zdobyła medal.
Ze spójnikiem „i” – bez przecinka
Jeśli między zdaniami stoi spójnik i, oraz lub a więc w roli łącznika, przecinek przed „dzięki temu” znika – jego rolę przejmuje spójnik:
- Ćwiczyła codziennie i dzięki temu zdobyła medal.
„Dzięki temu, że” – przecinek przed „że”
W tej konstrukcji „dzięki temu” należy do zdania nadrzędnego, a „że” otwiera zdanie podrzędne. Przecinek stawiamy więc przed „że”, a nie przed „dzięki”:
- Zdała egzamin dzięki temu, że systematycznie się uczyła.
- Dzięki temu, że wyjechaliśmy wcześnie, zdążyliśmy na prom.
W drugim przykładzie przecinek pojawia się dwa razy: przed „że” i po zdaniu podrzędnym. Częstym błędem jest zapis „Zdała egzamin, dzięki temu że się uczyła”.
W zdaniu pojedynczym – bez przecinka
Gdy „dzięki temu” jest zwykłą częścią zdania i nie zaczyna nowego zdania składowego, nie wydzielamy go przecinkami – to nie jest wtrącenie:
- Firma dzięki temu zyskała nowych klientów.
- Właśnie dzięki temu projekt się udał.
Zapis „Firma, dzięki temu, zyskała nowych klientów” jest błędny.
„Dzięki temu” a „dzięki czemu”
Te wyrażenia łatwo pomylić, a interpunkcja jest w nich różna. Dzięki czemu zawiera zaimek względny i zawsze otwiera zdanie podrzędne, więc przecinek przed nim jest obowiązkowy:
- Zamontowaliśmy panele, dzięki czemu rachunki spadły o połowę.
„Dzięki temu” może zacząć samodzielne zdanie po kropce, „dzięki czemu” – nie.
„Dzięki temu, iż”
W stylu bardziej oficjalnym zamiast „że” pojawia się czasem „iż”. Interpunkcja się nie zmienia – przecinek stawiamy przed spójnikiem: Projekt otrzymał dofinansowanie dzięki temu, iż spełnił wszystkie kryteria. W tekstach codziennych „że” brzmi naturalniej, a unikanie powtórzeń „że” w jednym zdaniu to dobry powód, by sięgnąć po „iż”.
Prosty test
Jeśli nie wiesz, czy przed „dzięki temu” potrzebny jest przecinek, spróbuj podstawić więc albo dlatego. Jeśli zdanie nadal brzmi naturalnie i „więc” rozpoczęłoby nowe zdanie składowe – Ćwiczyła codziennie, więc zdobyła medal – przecinek jest potrzebny. Jeśli przed „dzięki temu” stoi już spójnik „i”, przecinka nie ma.
Ściąga
- …, dzięki temu… – przecinek między zdaniami bez spójnika.
- …i dzięki temu… – bez przecinka.
- …dzięki temu, że… – przecinek przed „że”.
- …, dzięki czemu… – przecinek zawsze.
Dzięki czy przez?
Przy okazji warto pamiętać o znaczeniu. „Dzięki” wskazuje na przyczynę korzystną: dzięki pomocy sąsiadów. Gdy skutek jest niepożądany, lepiej napisać przez albo z powodu: z powodu ulewy mecz odwołano, a nie „dzięki ulewie”.