Poprawna forma to zdjęcie – z „ę” i z „j”. Zapisy „zdjencie” i „zdięcie” są błędne, choć oddają to, co często słyszymy w mowie.
Dlaczego „ę”, a nie „en”?
Przed spółgłoską „ć” nosówkę „ę” wymawiamy jak [eń], dlatego słyszymy „zdjeńcie”. W piśmie zostaje jednak „ę”, bo wyraz należy do rodziny czasownika zdjąć. W tej rodzinie nosówka stale wymienia się między „ą” i „ę”:
- zdjąć – zdjęty – zdjęcie
- zdjął – zdjęła
To ten sam mechanizm co w parach wziąć – wzięcie, przyjąć – przyjęcie, zająć – zajęcie.
Dlaczego „j”?
„J” jest obecne w całej rodzinie: zdjąć, zdjęty, zdejmować. Zapis „zdięcie” zmienia wymowę i gubi związek z czasownikiem.
Odmiana
zdjęcie, zdjęcia, zdjęciu, zdjęciem; liczba mnoga zdjęcia, zdjęć, zdjęciami. Zwróć uwagę na dopełniacz liczby mnogiej: zdjęć – także z „ę”.
Przykłady użycia
- Zrób nam zdjęcie na tle zamku.
- Lekarz skierował go na zdjęcie rentgenowskie.
- W albumie jest ponad sto zdjęć z wesela.
- Po zdjęciu opatrunku rana wyglądała dobrze.
Dwa znaczenia jednego słowa
„Zdjęcie” to nie tylko fotografia. To także rzeczownik od czasownika zdjąć: zdjęcie obrazu ze ściany, zdjęcie spektaklu z afisza. Pisownia jest w obu znaczeniach taka sama.
Jak zapamiętać?
Zanim zrobisz zdjęcie, musisz zdjąć osłonkę z obiektywu. Skoro jest „zdjąć” z „ą”, to „zdjęcie” ma „ę”.