Frazes to utarte, szablonowe wyrażenie, które brzmi efektownie, ale nie niesie żadnej nowej ani konkretnej treści.
Definicja
Frazesem nazywamy zwrot powtarzany tak często, że stracił świeżość i siłę: młodzież to nasza przyszłość, liczy się wnętrze, każdy jest kowalem swojego losu. Samo zdanie może być prawdziwe – problem polega na tym, że użyte bez uzasadnienia i przykładów zastępuje myślenie. Słowo ma zwykle wydźwięk krytyczny: mówiąc, że ktoś „rzuca frazesami”, zarzucamy mu pustosłowie.
Pochodzenie
Wyraz jest spokrewniony z frazą, a oba słowa wywodzą się ostatecznie z greckiego phrásis – „wypowiedź, sposób mówienia”.
Synonimy
- banał, komunał
- ogólnik, slogan
- truizm – oczywistość, której nie trzeba powtarzać
- pustosłowie (o całej wypowiedzi pełnej frazesów)
Odmiana i wyrazy pokrewne
frazes, frazesu, frazesem, o frazesie; liczba mnoga frazesy, frazesów. Mówimy rzucać frazesami, posługiwać się frazesami, pusty frazes, wyświechtany frazes.
Przykłady użycia
- Przemówienie dyrektora było zlepkiem frazesów o rozwoju i innowacjach.
- Zamiast frazesów wolałabym usłyszeć konkretny plan.
- „Czas leczy rany” – to frazes, ale czasem trafny.
Frazes a fraza
Te słowa łatwo pomylić. Fraza jest neutralna: to zwrot, połączenie wyrazów, a w muzyce – fragment melodii (fraza muzyczna, wpisać frazę w wyszukiwarkę). Frazes zawsze ocenia – to zwrot wyświechtany i pusty. Z frazą można się zgodzić lub nie; frazes najczęściej po prostu nuży.