Razem czy osobno

Tychże czy tych że?

Poprawna forma to tychże – łącznie, gdy „-że” jest partykułą wzmacniającą. Osobno piszemy tylko wtedy, gdy „że” jest spójnikiem, który otwiera zdanie podrzędne.

Partykuła „-że” – łącznie

Partykuła „-że” (po samogłosce także „-ż”) wzmacnia znaczenie wyrazu, do którego się dołącza. Z zaimkami piszemy ją razem:

  • tenże, taż, tegoż, tejże, tychże – „ten sam, właśnie ten”
  • tamże – „w tym samym miejscu”, częste w przypisach
  • tyleż – „tyle samo”

Łącznie piszemy ją też z czasownikami w trybie rozkazującym: chodźże, weźże, siadajże.

Znaczenie i styl

Tychże znaczy „tych samych, tych właśnie” – odnosi się do czegoś, o czym już była mowa. To forma książkowa i urzędowa, spotykana w dokumentach i tekstach naukowych.

Przykłady użycia

  • Na zebraniu omówiono wnioski rodziców i sposoby realizacji tychże wniosków.
  • Zmiana dotyczy pracowników oraz rodzin tychże pracowników.
  • Autor tekstu i wydawca tegoż tekstu nie odpowiadają za szkody.

Kiedy „tych, że” osobno?

Gdy „że” jest spójnikiem i wprowadza zdanie podrzędne, piszemy je osobno – a przed nim stawiamy przecinek: Wśród tych, że tak powiem, ekspertów nie było nikogo z doświadczeniem. Przecinek to najprostszy sygnał: jeśli jest, „że” stoi osobno.

Jak zapamiętać?

Zamień „tychże” na „tych samych”. Jeśli sens się zgadza, masz partykułę i piszesz łącznie.