Razem czy osobno

Także czy tak że?

Obie formy istnieją, ale pełnią różne funkcje. Także (łącznie) znaczy „również, też”. Tak że (osobno) to spójnik wprowadzający skutek – znaczy „więc, wskutek czego”.

„Także” – czyli „również”

Łącznie piszemy partykułę, którą można zastąpić słowem też lub również:

  • Kupiłem chleb, a także masło.
  • Ona także była na tym koncercie.
  • Zapraszamy dzieci, a także ich rodziców.

„Tak że” – czyli „więc, w wyniku czego”

Osobno piszemy spójnik wprowadzający zdanie, które mówi o skutku tego, co powiedziano wcześniej. Przed całym wyrażeniem stawiamy przecinek:

  • Padało przez cały dzień, tak że nie wyszliśmy z domu.
  • Spóźnił się na autobus, tak że musiał wziąć taksówkę.

Uwaga na „tak, że”

Istnieje też trzecia możliwość – przecinek między „tak” a „że”. Stawiamy go wtedy, gdy „tak” należy do zdania nadrzędnego i określa sposób lub stopień (w taki sposób, do tego stopnia):

  • Zrobił to tak, że nikt niczego nie zauważył. (= w taki sposób, że…)
  • Zmęczył się tak, że zasnął na kanapie. (= do tego stopnia, że…)

Jak odróżnić?

  • Pasuje również? → także.
  • Pasuje więc? → tak że (przecinek przed całością).
  • Pasuje w taki sposób lub do tego stopnia? → tak, że.

Jak zapamiętać?

„Także” to jeden wyraz, bo zastępuje go jedno słowo – też. „Tak że” to dwa wyrazy, tak jak dwa są zdarzenia: przyczyna i jej skutek.