Poprawna forma to kukułka – z dwoma „u”. Zapisy „kókółka”, „kukółka” i „kókułka” są błędne.
Dlaczego „u”?
„Ó” zapisujemy tam, gdzie wymienia się na „o”, oraz w grupie wyrazów do zapamiętania. W rodzinie wyrazu „kukułka” nie ma „o” – ani w odmianie, ani w wyrazach pokrewnych:
- kukułka, kukułki, kukułce
- kukułczy – np. kukułcze jajo
- kukać, kukanie
Skoro wymiany nie ma, piszemy zwykłe „u”.
Przykłady użycia
- Wiosną w lesie słychać kukułkę.
- Dziadek miał w kuchni zegar z kukułką.
- Kukułka podrzuca jaja do gniazd innych ptaków.
„Kukułcze jajo” – związek frazeologiczny
Zwrot podrzucić komuś kukułcze jajo oznacza przekazanie komuś kłopotu, problemu lub niewygodnego zadania, zwykle podstępem. Nawiązuje do zwyczaju tego ptaka, który nie wysiaduje własnych jaj. Przymiotnik kukułczy piszemy oczywiście również przez „u”.
Wielka litera?
„Kukułka” jako nazwa ptaka to rzeczownik pospolity – piszemy ją małą literą, tak jak wróbel, sroka czy bocian. Wielką literą tylko w nazwach własnych, np. w tytule baśni czy nazwie lokalu.
Jak zapamiętać?
Kukułka woła „ku-ku”, a nie „kó-kó”. Jej nazwa zaczyna się tak, jak brzmi jej głos, więc „u” zostaje na swoim miejscu.
