Ó czy u

Długopis czy dłógopis?

Poprawna forma to długopis – przez „ł” i zwykłe „u”. Zapisy „dłógopis” i „dugopis” są błędne.

Wyraz złożony z dwóch członów

„Długopis” to złożenie: długi + pisać. Pierwotnie nazwa podkreślała, że przyrząd pisze długo, bez maczania w atramencie. Znajomość tych dwóch członów rozwiązuje obie wątpliwości ortograficzne.

Dlaczego „u”?

W całej rodzinie wyrazu długi stoi „u”: długość, dług, dłużej, przedłużacz. Nigdzie nie pojawia się „o”, które uzasadniałoby „ó”. Skoro „długi” pisze się przez „u”, tak samo „długopis”.

Dlaczego „ł”?

Zapis „dugopis” to efekt szybkiej wymowy, w której „ł” po „d” się zaciera. Litery nie można jednak pominąć – tak jak nie piszemy „dugi” zamiast długi.

Odmiana

długopis, długopisu, długopisem; liczba mnoga długopisy, długopisów. Zdrobnienie: długopisik.

Przykłady użycia

  • Pożycz mi długopis, muszę podpisać umowę.
  • W piórniku miała trzy długopisy w różnych kolorach.
  • Test należy wypełnić czarnym długopisem.

Podobne złożenia z „-pis”

Człon „-pis” spotkasz też w wyrazach rękopis, maszynopis, podpis i przepis. We wszystkich złożeniach każdy człon zachowuje swoją pisownię.

Jak zapamiętać?

Rozbij wyraz na części: długo + pisze. Dobry długopis właśnie to robi – pisze długo.