Poprawna forma to byleby – łącznie. Zapis „byle by” jest błędny, gdy wyraz znaczy „żeby tylko”, „pod warunkiem że”.
Dlaczego łącznie?
Cząstka -by łączy się w jeden wyraz ze spójnikami: żeby, gdyby, jakby, aby, choćby. „Byleby” należy do tej samej grupy – to spójnik wyrażający życzenie lub warunek:
- byleby = żeby tylko
- byleby = pod warunkiem że
Z cząstką mogą łączyć się także końcówki osobowe: bylebym, bylebyś, bylebyśmy.
Przykłady użycia
- Zgodzę się na wszystko, byleby skończyć ten spór.
- Pojedziemy nawet nocą, byleby zdążyć na ślub.
- Bylebyś tylko wrócił cały i zdrowy.
„Byle” bez „by”
Samo byle też jest poprawne i znaczy to samo w stylu potocznym: Byle do piątku! W innym znaczeniu – „jakikolwiek, niedbały” – tworzy wyrażenia pisane osobno: byle jak, byle co, byle gdzie, byle kto. Osobno piszemy też byle jaki, a łącznie – rzeczownik bylejakość.
Przecinek przed „byleby”
„Byleby” otwiera zdanie podrzędne, więc stawiamy przed nim przecinek: Zrobię to, byleby był spokój.
Jak zapamiętać?
Podstaw żeby. Jeśli sens się zgadza (zgodzę się, żeby skończyć spór), piszesz byleby łącznie – tak jak żeby.
