Ó czy u

Bukszpan czy bókszpan?

Poprawna forma to bukszpan – przez „u” i „sz”. Zapisy „bókszpan”, „bukrzpan” i „bukżpan” są błędne.

Co to jest bukszpan?

To wiecznie zielony krzew o drobnych, błyszczących liściach, bardzo popularny w ogrodach. Łatwo go formować, dlatego sadzi się go na niskie żywopłoty, obwódki rabat i ozdobne kule. Gałązki bukszpanu tradycyjnie wkłada się też do palm wielkanocnych i wieńców.

Dlaczego „u”?

„Ó” piszemy zwykle tam, gdzie w innych formach pojawia się „o”. W wyrazie „bukszpan” takiej wymiany nie ma. Co więcej, to wyraz zapożyczony – a w zapożyczeniach „ó” praktycznie się nie pojawia. Zostaje więc zwykłe „u”, tak jak w kultura czy muzyka.

Dlaczego „sz”, a nie „rz”?

Po literze „k” zwykle piszemy „rz”: krzak, krzesło, krzyk. „Bukszpan” należy jednak do nielicznych wyjątków, w których po spółgłosce piszemy „sz”. Do tej grupy należą też m.in. kształt, pszczoła, pszenica i kszyk. Te wyrazy trzeba zapamiętać.

Odmiana i wyrazy pokrewne

  • bukszpan, bukszpanu, bukszpanem, o bukszpanie
  • liczba mnoga: bukszpany
  • bukszpanowy – np. żywopłot bukszpanowy

Przykłady użycia

  • Wzdłuż ścieżki posadziliśmy niski bukszpan.
  • Ogrodnik przycina bukszpany dwa razy w roku.
  • Do palmy dodała kilka gałązek bukszpanu.

Jak zapamiętać?

Zapamiętaj trójkę wyjątków ogrodniczo-rolniczych: pszenica na polu, pszczoła na kwiatku, bukszpan przy ścieżce. Wszystkie mają „sz” po spółgłosce.