Poprawna forma to cudne – przez „u”. Zapis „códne” jest błędny.
Dlaczego „u”?
„Cudne” to forma przymiotnika cudny, utworzonego od rzeczownika cud. W całej tej rodzinie wyrazów słyszymy i piszemy „u”, a żadna forma nie ma „o”, które uzasadniałoby „ó”:
- cud, cudu, cuda
- cudny, cudowny, cudownie
- cudak, cudaczny – o kimś dziwnym
- cudotwórca – tu „ó” pojawia się dopiero w drugiej części, od tworzyć
Skąd pokusa „ó”?
Zapis „códne” to typowa hiperpoprawność: skoro „ó” jest trudniejsze, wydaje się „ładniejsze”. Tymczasem w polszczyźnie znacznie więcej wyrazów pisze się przez „u”, a „ó” wymaga uzasadnienia – wymiany na „o” albo zapamiętanej pisowni, jak w góra czy król.
Odmiana
cudny, cudna, cudne, cudnego, cudnej; w liczbie mnogiej cudne (cudne widoki) i cudni (cudni ludzie).
Przykłady użycia
- Z tarasu roztaczały się cudne widoki na jezioro.
- Masz cudne kolczyki – gdzie je kupiłaś?
- Wieczór był cudny, ciepły i bezwietrzny.
- Babcia piekła cudne pierniki na święta.
Jak zapamiętać?
Zacznij od rzeczownika: cud. Nikt nie napisze „cód”, a „cudne” to po prostu coś, co wygląda jak cud.