Razem czy osobno

Dopóki czy dopuki?

Poprawna forma to dopóki – łącznie i przez „ó”. Zapisy „dopuki”, „do póki” i „do puki” są błędne.

Łącznie, bo to spójnik

„Dopóki” jest spójnikiem wprowadzającym zdanie podrzędne czasowe. Choć historycznie powstał z połączenia elementów, dziś stanowi jeden wyraz i piszemy go razem – podobnie jak dopóty, dotąd, dopiero. W zapisie rozdzielnym „do póki” druga część nie miałaby samodzielnego sensu.

„Ó”, nie „u”

W tym wyrazie nie ma wymiany na „o”, więc pisownię trzeba zapamiętać. Pomaga to, że całą rodzinę piszemy tak samo:

  • dopóki, dopóty
  • póki – krótsza, nieco książkowa postać: póki czas

Para „dopóty – dopóki”

Oba wyrazy często występują razem i wskazują granicę czasu: dopóty… dopóki… Najbardziej znany przykład to przysłowie: Dopóty dzban wodę nosi, dopóki się ucho nie urwie.

Czy „dopóki nie” to błąd?

Nie. Połączenie dopóki nie jest w pełni poprawne i bardzo częste: Poczekam, dopóki nie wrócisz (czyli: aż wrócisz). Zdanie Poczekam, dopóki jesteś ma inny sens – oznacza „przez cały czas, gdy jesteś”.

Przecinek przed „dopóki”

Ponieważ „dopóki” otwiera zdanie podrzędne, stawiamy przed nim przecinek: Nie wyjdę, dopóki nie skończę. Gdy zdanie z „dopóki” stoi na początku, przecinek idzie po nim: Dopóki pada, zostajemy w domu.

Przykłady użycia

  • Korzystaj z wakacji, dopóki trwają.
  • Dopóki nie odpiszesz, nie mogę zarezerwować biletów.
  • Będę próbować, dopóki mi się nie uda.

Jak zapamiętać?

„Dopóki” i „dopóty” to bliźnięta: obydwa łącznie, obydwa z kreską nad „ó”.