Poprawna forma to donikąd – łącznie. Zapis „do nikąd” jest błędny, bo „nikąd” nie istnieje we współczesnej polszczyźnie jako samodzielny wyraz.
Dlaczego łącznie?
„Donikąd” to przysłówek, który powstał ze zrośnięcia przyimka z dawną formą przysłówkową. Dziś traktujemy go jako jeden wyraz – podobnie jak całą grupę przysłówków kierunku zakończonych na -kąd i -tąd:
- donikąd, znikąd
- dokąd, skąd
- dotąd, odtąd, stąd
Żadnego z nich nie rozdzielamy.
Co znaczy „donikąd”?
Dosłownie: „do żadnego miejsca”, „w żadnym kierunku”. Często używamy go w przenośni – o działaniu, które nie prowadzi do żadnego celu: droga donikąd, rozmowa prowadząca donikąd.
Przykłady użycia
- Te negocjacje prowadzą donikąd.
- Wsiadł do pociągu i pojechał przed siebie – donikąd.
- Pomoc przyszła znikąd, zupełnie niespodziewanie.
Uwaga na „do niczego”
Nie myl „donikąd” z wyrażeniem do niczego, które piszemy osobno: Ten nóż jest do niczego. Tu „niczego” to dopełniacz zaimka „nic”, a nie część przysłówka. Osobno piszemy też do nikogo: Nie mam do nikogo pretensji.
„Donikąd” a „nigdzie”
Oba wyrazy wyrażają brak miejsca, ale odpowiadają na inne pytania. Donikąd odpowiada na pytanie dokąd? (kierunek ruchu): Nie idę donikąd. Nigdzie – na pytanie gdzie? (miejsce): Nigdzie go nie ma. W mowie potocznej często mówimy nigdzie nie idę – to także poprawne.
Jak zapamiętać?
Znasz dokąd i skąd – obie formy piszesz razem. „Donikąd” i „znikąd” to ich przeczenia, więc też razem.
