Razem czy osobno

Do nikąd czy donikąd?

Poprawna forma to donikąd – łącznie. Zapis „do nikąd” jest błędny, bo „nikąd” nie istnieje we współczesnej polszczyźnie jako samodzielny wyraz.

Dlaczego łącznie?

„Donikąd” to przysłówek, który powstał ze zrośnięcia przyimka z dawną formą przysłówkową. Dziś traktujemy go jako jeden wyraz – podobnie jak całą grupę przysłówków kierunku zakończonych na -kąd i -tąd:

  • donikąd, znikąd
  • dokąd, skąd
  • dotąd, odtąd, stąd

Żadnego z nich nie rozdzielamy.

Co znaczy „donikąd”?

Dosłownie: „do żadnego miejsca”, „w żadnym kierunku”. Często używamy go w przenośni – o działaniu, które nie prowadzi do żadnego celu: droga donikąd, rozmowa prowadząca donikąd.

Przykłady użycia

  • Te negocjacje prowadzą donikąd.
  • Wsiadł do pociągu i pojechał przed siebie – donikąd.
  • Pomoc przyszła znikąd, zupełnie niespodziewanie.

Uwaga na „do niczego”

Nie myl „donikąd” z wyrażeniem do niczego, które piszemy osobno: Ten nóż jest do niczego. Tu „niczego” to dopełniacz zaimka „nic”, a nie część przysłówka. Osobno piszemy też do nikogo: Nie mam do nikogo pretensji.

„Donikąd” a „nigdzie”

Oba wyrazy wyrażają brak miejsca, ale odpowiadają na inne pytania. Donikąd odpowiada na pytanie dokąd? (kierunek ruchu): Nie idę donikąd. Nigdzie – na pytanie gdzie? (miejsce): Nigdzie go nie ma. W mowie potocznej często mówimy nigdzie nie idę – to także poprawne.

Jak zapamiętać?

Znasz dokąd i skąd – obie formy piszesz razem. „Donikąd” i „znikąd” to ich przeczenia, więc też razem.