Poprawna forma to chemia – przez „ch” i z „-ia” na końcu. Zapis „hemia” jest błędny, a „chemja” to pisownia sprzed reformy ortografii z lat trzydziestych XX wieku, dziś niepoprawna.
Dlaczego „ch”?
„Chemia” należy do licznej grupy wyrazów, które w pisowni zachowują „ch” – podobnie jak chór, chaos, charakter czy chirurg. Żadna wymiana tego nie tłumaczy, pisownię trzeba zapamiętać. Pomaga to, że cała rodzina wyrazów konsekwentnie ma „ch”.
Dlaczego „-ia”, a nie „-ja”?
W wyrazach obcego pochodzenia po spółgłoskach innych niż „c”, „s”, „z” piszemy „-ia”: chemia, historia, Anglia, geografia. Stąd także dopełniacz z dwoma „i”: chemii.
Odmiana i wyrazy pokrewne
- chemia, chemii, chemię, chemią, o chemii
- chemik, chemiczka
- chemiczny, chemicznie
- biochemia, petrochemia
Przykłady użycia
- Jutro mamy sprawdzian z chemii.
- Między nimi od razu pojawiła się chemia.
- Środki chemiczne trzymaj poza zasięgiem dzieci.
- W sklepie kupiłam trochę chemii do sprzątania.
Uwaga na potoczne znaczenia
Potocznie chemia to także środki czystości (chemia gospodarcza) oraz wzajemne przyciąganie dwojga ludzi. W obu znaczeniach pisownia jest taka sama.
Jak zapamiętać?
Chemik pracuje z chemikaliami – dwa razy „ch” w jednym zdaniu. A dopełniacz „chemii” ma dwa „i”, tak jak historii.
