Poprawna forma to który – przez „ó”. Zapis „ktury” jest błędem ortograficznym, choć oba wyrazy brzmią identycznie.
Dlaczego „który” piszemy przez „ó”?
Najprostszy sposób na „ó” to wymiana na „o” w innej formie wyrazu: mówić – mowa, stół – stoły. W wyrazie „który” taka próba nie działa – nie ma formy, w której pojawiłoby się „o”. To tak zwane „ó” niewymienne, które zostało w pisowni z czasów, gdy Polacy wymawiali je inaczej niż „u”. Takich wyrazów nie da się wyprowadzić z reguły – trzeba je po prostu zapamiętać, podobnie jak góra, król czy próżny.
Ta sama pisownia we wszystkich formach
„Ó” zostaje w całej rodzinie wyrazów, niezależnie od odmiany i przedrostków:
- który, która, które, którego, której, którym
- któryś, którakolwiek, którykolwiek
- niektóry, niektórzy – pisane łącznie
- którędy – także przez „ó”
Przykłady użycia
- Nie wiem, który autobus jedzie na dworzec.
- To jest książka, o której ci mówiłam.
- Którędy najszybciej dojdę do rynku?
- Niektórzy goście wyszli przed północą.
Przecinek przed „który”
Skoro już mowa o tym wyrazie: „który” zwykle otwiera zdanie podrzędne, dlatego stawiamy przed nim przecinek – Kupiłem rower, który widziałem w witrynie. Jeśli przed „który” stoi przyimek, przecinek idzie przed przyimek: To dom, w którym się wychowałam.
Jak zapamiętać?
Pomaga skojarzenie z pytaniem: „który” zadaje pytanie o wybór, a kreska nad „ó” wygląda jak mały znak zapytania postawiony nad literą. Wystarczy raz napisać kilka form z rzędu – który, której, którędy – żeby dłoń zapamiętała kształt wyrazu.