Poprawna pisownia to „co niemiara” – zawsze jako dwa wyrazy. Wyrażenie oznacza bardzo dużą ilość, nadmiar albo coś występującego bez ograniczeń. Sprawdź znaczenie, zasady zapisu i przykłady użycia.
Jak pisze się „co niemiara”?
Jedyną poprawną formą jest zapis co niemiara. Nie należy pisać „coniemiara”, „co nie miara” ani „conie miara”. Pierwszy człon pozostaje osobnym wyrazem, natomiast „niemiara” zapisujemy łącznie.
Poprawnie: co niemiara. Błędnie: coniemiara, co nie miara, conie miara.
Rozdzielna pisownia całego wyrażenia wynika z jego budowy. „Co” jest zaimkiem, a „niemiara” stanowi odrębny rzeczownik zapisany łącznie z cząstką „nie”.
Co znaczy „co niemiara”?
Zwrot oznacza bardzo dużo czegoś, ogromną ilość, nadmiar lub liczbę trudną do policzenia. Może odnosić się zarówno do przedmiotów i osób, jak i do czynności, obowiązków czy wrażeń.
W zależności od zdania wyrażenie może pełnić funkcję zaimkową albo przysłówkową. W zdaniu „Książek było co niemiara” odpowiada na pytanie „ile?”, natomiast w konstrukcji „Śniegu napadało co niemiara” podkreśla bardzo duże nasilenie zjawiska.
Dlaczego „niemiara” piszemy razem?
Wyraz „niemiara” jest rzeczownikiem występującym obecnie niemal wyłącznie w połączeniu „co niemiara”. Zgodnie z zasadą ortograficzną cząstkę „nie” z rzeczownikami zapisuje się łącznie, dlatego poprawna forma to „niemiara”, a nie „nie miara”.
Dawniej rzeczownik ten funkcjonował także samodzielnie. Oznaczał między innymi brak umiaru, nadmiar, zbytek, a nawet obżarstwo. Z czasem utrwalił się przede wszystkim w wyrażeniu „co niemiara”.
Jak używać tego wyrażenia w zdaniu?
„Co niemiara” najczęściej występuje po rzeczowniku, którego dużą liczbę lub ilość opisuje. Może też pojawić się po czasowniku, gdy wskazuje na intensywność czynności albo zjawiska.
Poprawne przykłady użycia to:
- Na koncert przyszło ludzi co niemiara.
- W tej księgarni znajduje się co niemiara ciekawych publikacji.
- Po remoncie zostało nam co niemiara sprzątania.
- Dzieci miały co niemiara energii.
- Podczas wycieczki zrobiliśmy co niemiara zdjęć.
Wyrażenie ma charakter ogólny i zwykle nie wskazuje konkretnej liczby. Podkreśla raczej ogrom, nadmiar albo wyjątkowo dużą skalę.
„Co niemiara” czy „coniemiara” – skąd bierze się błąd?
Wymowa sprzyja pomyłkom, ponieważ podczas szybkiego mówienia oba człony mogą brzmieć jak jeden ciąg głosek. Z tego powodu część osób zapisuje wyrażenie łącznie. Taki zapis jest jednak niezgodny z normą ortograficzną.
Drugą częstą pomyłką jest forma „co nie miara”. Wynika ona z błędnego odczytania „niemiary” jako połączenia partykuły „nie” z rzeczownikiem „miara” użytym osobno. Współczesna polszczyzna utrwaliła jednak zapis „niemiara” razem.
Jak zapamiętać poprawną pisownię?
Najprościej zapamiętać, że wyrażenie składa się z dwóch części: osobnego zaimka „co” oraz rzeczownika „niemiara”. Można również zastąpić je słowami „bardzo dużo” lub „mnóstwo” i sprawdzić, czy zdanie zachowuje sens.
Jeśli „co niemiara” można zastąpić słowem „mnóstwo”, zapis nadal powinien wyglądać tak samo: „co niemiara”.
W tekstach formalnych, szkolnych i zawodowych warto zwrócić szczególną uwagę na odstęp między wyrazami. Autokorekta nie zawsze rozpoznaje ten błąd, dlatego pomocne jest ponowne przeczytanie zdania przed wysłaniem lub opublikowaniem.
„Co niemiara” w polszczyźnie
Wyrażenie jest utrwalone w języku ogólnym i występuje zarówno w codziennych rozmowach, jak i w literaturze. Przykłady słownikowe pokazują, że może opisywać tłum ludzi, dużą liczbę przedmiotów, nadmiar pracy albo intensywność określonego działania.
W zdaniu „Pani Barbara miała przy dzieciach co niemiara zajęcia” zwrot podkreśla ogrom obowiązków. Takie użycie pokazuje, że wyrażenie nie odnosi się wyłącznie do policzalnych rzeczy, lecz także do pracy, kłopotów czy innych obciążeń.
Warto zapamiętać:
- Poprawny zapis to „co niemiara”.
- „Co” i „niemiara” piszemy osobno.
- „Niemiara” jest zapisywana łącznie.
- Zwrot oznacza bardzo dużą ilość, nadmiar lub ogrom.
- Formy „coniemiara” i „co nie miara” są błędne.
